SPODOBAŁA CI SIĘ MOJA PRACA ?? SKORZYSTAŁEŚ Z MATERIAŁÓW ?? POSTAW MI KAWĘ - https://buycoffee.to/wiking-turystyka . Wspomóż utrzymanie domen, sklepu, serwera na dane ....

Materiały zamieszczone lub zakupione w serwisie można wykorzystywać na ogólnych zasadach wynikających z prawa autorskiego i praw pokrewnych, w tym majątkowych - Regulamin korzystania z danych umieszczonych w serwisie .Jeśli chcesz umieścić widżet z mapką na swojej stronie, skontaktuj się z nami. Przygotujemy kod do wklejenia i wyślemy na mejla.

 MIEJSCOWOŚCI, HISTORIA, OBIEKTY I CIEKAWOSTKI NA NIEBIESKIM SZLAKU PIESZYM POJEZIERZA IŃSKIEGO, CHOCIWEL - WĘGORZYNO. Opis techniczny przebiegu szlaku, na dedykowanej stronie - https://www.wedrujznami.pl/P-N-ZLO/ZST-066 

NA SZLAKU

Chociwel (niem. Freienwalde, w latach 1945-1946 Chociwół, Leśnowola) powstało nad rzeką Krąpiel i jeziorem Starzyca (Chociwel), o charakterystycznym półksiężycowym kształcie. Nazwa polska jest nowa, powstała po 1945 roku i nawiązuje do występującej w 1338 roku nazwy pobliskiego jeziora - Kotzavil, którą zrekonstruowano jako Chociwel. Początkowo, pomiędzy VIII, a XII wiekiem, istniał wczesnosłowiański gród pomorski. Pierwsze wzmianki o Chociwlu, pochodzą z 1190 roku, kiedy to Wedlowie opanowali osadę słowiańską, leżącą na szlaku handlowym wiodącym ze Szczecina i Stargardu, na Pomorze Wschodnie i nadali jej nazwę Fryenwalde (Bruggemann). Wzmianka nie informuje, czy był to wcześniej wspomniany gród, leżący 2 km od Chociwla, czy też oddzielna osada. Co dziwne nazwy zmieniały się dość często; 1321 Vredenwalde, 1329 Nove Vrigenwalde. Gdy w 1338 roku nadano miejscowości prawa miejskie, miasto nazywało się Wreinwaldis. W tym czasie stało się prywatnym miastem Wedlów - bracia Wedego i Hening von Wedlowie nadali (czy też potwierdzili) Chociwlowi prawa miejskie, na prawie brandenburskim. Akt ten spisany został przez wikarego Marcina, a ja ko świadek wystąpił wówczas pleban Jan. Następna nazwa w 1492 Nygen Vrigenwalde, aby ostatecznie pozostała nazwa Freinwalde. Oznaczało to w wolnym tłumaczeniu osadę w wolnym, swobodnym lesie lub polu. W XIV wieku istniała w mieście kaplica św. Ducha, zamek Wedlów oraz obwarowania miejskie okalające miasto.  Przez Chociwel przechodziła granica, między Nową Marchią Brandenburską z siedzibą w Kostrzyniu, a władzą Książąt Pomorskich. W 1600 roku, nastąpiła ponowna lokalizacja miasta, na prawie lubeckim. Do śmierci ostatniego Gryfity, miasto przeszło pod władanie Brandenburgii, wchodząc w tereny Nowej Marchii. Podczas Wojny Trzydziestoletniej (1618-1648), doszło do wielkiej zarazy (1630, 1637). W połączeniu z wielkim pożarem w 1660 roku, doprowadziło do wyludnienia. W 1655 przez Ziemię Chociwelską przeszły wojska szwedzkie maszerujące na Królestwo Polskie. Zaś dwa lata później, za Karolem Gustawem podążały tu wojska Stefana Czarneckiego. Nawet w okolicach Sątyrza rozbiły obóz nocny. W XVIII i XIX wieku, w wyniku dobrego zarządzania, rozbudowy traktów, a następnie linii kolejowej, miasto prężenie się rozwijało. Pierwszy ratusz ryglowy powstał w 1600 roku. W mieście większość zabudowy była w konstrukcji ryglowej. Rozwijało się również szkolnictwo. W 1818 powstał murowany ratusz, następnie młyny wodne i wiatraki. Od drugiej połowy XIX wieku, rozpoczęła się rozbudowa miasta, od linii kolejowej, wzdłuż północno-zachodniego brzegu jeziora Starzyca. 3 marca 1945 roku miasto zdobyły oddziały 61 armii oraz 2 armii pancernej gwardii I Frontu Białoruskiego. Niestety podczas walk, Chociwel został mocno zniszczony. Znikło blisko 91% Starego Miasta, którego nie odbudowano, tylko powstały nowe budynki z płyty, z zachowaniem korytarzy ulicznych. Od tej chwili pod polskim zarządem.

• Kościół parafialny pw. Matki Boskiej Bolesnej, jest dominującym nad miastem zabytkiem. Należy do najbardziej interesujących świątyń gotyckich w miastach Pomorza Zachodniego. Posiada indywidualne rozwiązanie - przejazd w przyziemiu wieży. Jeśli chodzi o przejazd w wieży, znajdziemy go tylko w moryńskim kościele. 
  Nie jest znana dokładna data powstania pierwszego kościoła w Chociwlu, chociaż niektórzy podają 1124 rok. O istnieniu świątyni możemy domniemać biorąc pod uwagę potwierdzenie przez plebana Jana, spisanego przez Wikarego Marcina, aktu nadania praw miejskich przez Wedlów w 1338 roku. Pierwsza bezpośrednia wzmianka o kościele parafialnym w Chociwlu pochodzi z 1376 r. Świątynia ta od początku pozostawała pod patronatem Wedlów, którzy byli jego fundatorem. Obecną gotycką świątynie budowano dość długo, w latach 1408-1460. Pierwsze było samodzielne prezbiterium, zbudowane na początku XV wieku (rozwiązania podobne do kościołów w Gryficach, Pyrzycach i Stargardzie). W połowie XV wieku, rozpoczęto budowę korpusu nawowego z wieżą. Następnie powstałą zakrystia i kaplica po północnej stronie korpusu. Katolicka funkcja kościoła trwała niespełna 80 lat. Po przejściu Księstwa Pomorskiego na protestantyzm, w 1532 roku, ostatni proboszcz kościoła, został wygnany przez reformatorów do Marianowa. I tak nastał okres ewangelickiej świątyni, trwający do 1945 roku. W okresie tym dokonano wiele przebudów, restauracji i remontów, w tym; dobudowano rząd kaplic grobowych, odbudowano zwieńczenie wieży zaś wnętrze kościoła zyskało neogotyckie wyposażenie i wystrój. W 1881 roku, konserwator zabytków Prowincji Pomorskiej Hugo Lemcke odnalazł w kościele późnogotycką grupę Ukrzyżowania złożoną z pięciu rzeźb o wybitnych walorach artystycznych. Były to figury Ukrzyżowanego, Marii, św. Jana i dwóch łotrów. W dwa lata później rzeźby zostały przeniesione do muzeum w Szczecinie (w czasie ostatniej wojny większość zaginęła – w zbiorach Muzeum Narodowego w Szczecinie zachowane są tylko figury Ukrzyżowanego, jednego z łotrów i kopia figury Marii). W 1913 r. powstała nowa polichromia wnętrza, której autorem był malarz Hans Zepter z Berlina. Mimo całkowitego zniszczenia okolicznej zabudowy Starego Miasta, podczas wojny, kościół pozostał nietknięty. PO kilku stuleciach, 17.08.1945 roku, do kościoła wrócił obrządek katolicki. Oczywiście do dnia dzisiejszego wykonane wiele napraw i remontów, włącznie z uruchomieniem w 2008 roku, zegara. Dokonano regotyzacji wnętrza świątyni. Skuto tynki odsłaniając ceglane ściany oraz żebra sklepienia kościoła. Podczas tych prac we wnękach ściennych, odkryto i poddano konserwacji fragmenty średniowiecznych (gotyckie z 2. poł. XV w. scena pasyjna z motywem chusty św. Weroniki) i nowożytnych malowideł (ornament kwiatowy). Z wyposażenia kościoła zachowało się: neogotycki trójdzielny ołtarz główny z grupą Ukrzyżowania, ambonę, emporę muzyczną, organy, ławy, witraże i kamienną chrzcielnicę z 1915 roku, stolarka drzwiowa, trzy dzwony (2 żelazne 85cm 1919, spiżowy 50cm 1891). 
  Przy kościele, od czasu jego budowy znajdował się cmentarz przykościelny wydzielony murem – od strony zachodniej i południowej (wzdłuż ulicy Małej) – niskim ozdobnym, zbudowanym z kamienia,  od wschodu i północy wyższym, otynkowanym. Jeszcze w XIX wieku usunięto nagrobki, tworząc czysty plac kościelny. 
• Średniowieczne, gotyckie mury miejskie. Do dnia dzisiejszego ostał się tylko 77 metrowy fragment muru, za wschód od kościoła, przy jeziorze Starzyca.  Budowę murów mających na celu ochronę miasta, rozpoczęto pod koniec XIV wieku. Chociwel otoczono ze wszystkich stron, również od jeziora. Na obwałowania składały się; potrójne wały, fosy zasilane wodą z jeziora i pierścień kamienno-ceglanych murów z basztami i półbasztami. W murach umocowano dwie bramy; Młyńska i Wysoka. Umocnienia miasta przetrwały Wojnę Trzydziestoletnią - według opisów z 1784 roku miały być ciągle mocne, wysokie i były dwie bramy. Jednak z czasem postępowała ich powolna degradacja. Nie miały już znaczenia militarnego i nie były w stanie obronić mieszkańców przed ówczesną bronią. Mury z bramami, choć zniszczone, istniały jeszcze w 1843 roku. Jeszcze wówczas rada miejska zleciła wykonanie projektu budowy, dzięki czemu wiemy jak one wyglądały. Jednak z powodu zbyt dużych kosztów remontu, zrezygnowano z niego, pomimo protestów ówczesnego konserwatora zabytków. I tak od 1851 roku, nastąpiła rozbiórka bram, oraz murów z basztami. Pozostawiono jedynie fragment nad jeziorem z ukazaniem miejsc dwóch baszt. Po wojnie poddawane dość słabej konserwacji, ale stoją i świadczą o przeszłości miasta.
• Zamek Wedlów w Chociwlu powstał w drugiej połowie XIII wieku, wraz z rozbudową murów miejskich miasta. Zamek był ważną warownią strategiczną. W 1375 roku, księgi Karola IV wymieniały go jako jeden z dwunastu najsilniejszych zamków Wedlów na wschód od Odry. Widać tu potęgę tego pomorskiego rodu rycerskiego. W dokumentach z 1274, 1338 i 1478 roku, znajdziemy również wzmianki o zamku z osadą. Zamek pewnie był przebudowywany i rozbudowywany w kolejnych latach władania Wedlów w Chociwlu. Niestety nie przetrwał kart historii. Na  koniec XIX wieku, na terenie Starego Miasta, w okolicy dawnej Bramy Wysokiej, odnaleziono dawną siedzibę Wedlów, w postaci gródka stożkowatego.  
• Dwór przy ulicy Szkolnej. Zbudowany został na początku XX wieku. Pierwotnie przeznaczony na cele szkolne. Podczas Wielkiej Wojny, funkcjonował dom rekonwalescencyjny dla żołnierzy. Po wojnie, do roku 1999, funkcjonowała tu szkoła. Obecnie w rękach prywatnych; hotel i restauracja "Pałac nad Jeziorem".
• Dwór (Dom Młynarza) przy ul Kołat 3. Pierwsza zabudowa powstała w 1860 roku, w zespole młyńskim Ruschermoelen, istniejącym od XVII wieku. Praktycznie od początku zarządzany był przez rodzinę Streitz-ów. Obecny eklektyczny dwór, a raczej fabrykancka rezydencja, powstała na początku XX wieku. Było to dwuczęściowe założenie, połączone integralnie wewnątrz. Główną trzykondygnacyjną cześć założono na rzucie kwadratu, wejście do tego skrzydła osłonięto tarasem wspartym na murowanych, kwadratowych w podstawie filarach. Część boczną, wyższą od części głównej, założono na rzucie prostokąta, w jego centralnej części umieszczono przeszkloną werandę. Część główną przyozdobiono klasycystycznymi obramieniami okien oraz dekoracjami szczytu od strony wschodniej. Po wojnie zespół młyński, wraz z dworem przejęło Państwowe Gospodarstwo Rolne, które urządziło w budynku siedzibę dyrekcji. Były w nim również lokale mieszkalne. W latach 90-tych XX wieku, po rozwiązaniu PGR-u, przeszła na własność gminy. Od 1997 roku w rękach prywatnych. Przez jakiś czas byłą tu dyskoteka. Obecnie budynek nieużytkowany, poprzez zaniedbania, popada powoli w ruinę.
• Młyn Wodny KOŁAT (Ruschermoelen) istniał już w pierwszej połowie XVII w., gdyż zaznaczony jest na Wielkiej Mapie Księstwa Pomorskiego Lubinusa z 1618 roku. Był to młyn wodny zbudowany nad rzeką Krąpielą u ujścia do dzisiejszego jeziora Starzyca.  Zabudowania młyńskie zaznaczone są na mapie topograficznej z 1892 roku, gdzie występuje pod nazwą Rauschmühle. Budynek dawnego młyna został przebudowany w trzeciej ćwierci XIX wieku. Cały kompleks osady młyńskiej składał się z budynku mieszkalnego, dwóch ceglanych młynów i ceglanego magazynu. Od strony północnej i zachodniej budynki otaczał mały park. Od strony wschodniej osady przepływał strumień młyński, mający połączenie z jeziorem Kamienny Most. W latach 1945-1946 urządzenia młyńskie zdemontowano, a w budynku umieszczono mieszalnię pasz Kombinatu Państwowych Gospodarstw Rolnych w Chociwlu. Główny budynek produkcyjny zbudowano z cegły ceramicznej na rzucie prostokąta o wymiarach 18,8x11,6 m. Był on podpiwniczony i posiadał pięć kondygnacji nadziemnych, nakrytych płaskim dwuspadowym drewnianym dachem, krytym papą. W maju 2003 roku wybuchł pożar, który zniszczył młyn. W tym samym roku podjęto decyzję o jego rozbiórce. Przy moście i rzece znajdziemy pozostałości młyna.
• Na północny-zachód od Chociwla, umiejscowione jest podkowiaste, grodzisko wczesnośredniowieczne założone przez Pomorzan. Jego istnienie datowane jest według kart zabytków na okres, druga połowa VIII wieku, do początków X wieku. Jednak historia wspomina o zdobyciu przez Wedlów osady słowiańskiej w 1190 roku. Jest teraz kwestia, czy chodziło o niniejszy gród, czy też odrębną osadę wzmiankowaną w dokumentach z zamkiem Wedlów, nad jeziorem Starzyca. Wówczas użytkowanie jego byłoby do XII wieku. Położony jest na półwyspie, w leśnym otoczeniu nad jeziorem Lisim - obecnie stawy hodowlane. 
• Kolejowa Wieża ciśnień w Chociwlu, jest wieżą wodociągową, która znajduje się przy ulicy Dworcowej, w pobliżu budynku dworca kolejowego. Została zbudowana w 1913 roku i ma 30 metrów wysokości. Jest to wieża ceglana, o konstrukcji żelbetowej. W wieży znajduje się zbiornik wodny o pojemności 50 m³. 

W mieście znajduje się wezeł znakowanych szlaków turystycznych; pieszy niebieski Pojezierza Ińskiego (Chociwel-Ińsko), oraz rowerowe; niebieski Wokół jez. Kamienny Most, czerwony Do Źródeł Okry i Krąpieli, żółty Gmin Chociwel i Stara Dąbrowa.

Kamienny Most (Stenhauele, Steinhöfel), był własnością Wedlów z Chociwla. Wieś powstała w wyniku kolonizacji niemieckiej w XIII lub XIV stuleciu. Dawna nazwa miejscowości znaczy tyle, co "kamienne wzgórze". Obok Kamiennego Mostu biegła granica pomiędzy Księstwem Pomorskim a Brandenburgią (Kamienny Most leżał po stronie brandenburskiej). Do schyłku XVIII wieku miejscowość była własnością potężnego pomorskiego rodu von Wedel. Około 1767 roku majątek został sprzedany przez Juliusa Heinricha Ernsta von Wedla. Kolejnymi możnymi Kamiennego Mostu, począwszy od XIX stulecia, byli: wdowa o nazwisku von Luprecht, od 1803 r. Karl Ernest von Waldow, szczycący się stanowiskiem landrata, a następnie jego potomek. XX wiek przyniósł kolejne zmiany; w 1911 r. właścicielem był Max Kieckebusch, a w 1939 r. Wilhelm Kieckebusch. W 1816 r. na skutek reformy administracyjnej część dawnej Nowej Marchii wraz z Kamiennym Mostem wyłączona została do prowincji pomorskiej (Provinz Pommern). Przed 1945 rokiem Steinhöfel funkcjonował jako folwark z własną palarnią, zamieszkany przez około 460 osób. Po wojnie, należy do Polski, zaś majątek upaństwowiono i działał tu PGR. 

• Cmentarz ewangelicki (1). Położony jest przy szosie, w lesie na wschód od wsi. Dzisiaj przechodzący, widzą tylko las, ale kiedyś była to spora nekropolia. Powstała w pierwszej połowie XIX wieku. Po wojnie, jak większość cmentarzy "ziem odzyskanych", został zniszczony i tylko nieliczne elementy nagrobków świadczą o cmentarnej funkcji lasu. Na szczęście zachowały się tu dwa pomniki. Pierwszy z nich poświęcony jest mieszkańcom Kamiennego Mostu i Lublina, którzy zginęli podczas pierwszej wojny światowej. Pomnik ma postać monumentu wymurowanego z łamanego kamienia polnego, posadowionego na kopcu z kamieni. Całość wieńczy duży, ścięty głaz narzutowy. Na pomniku, z przodu i z tyłu, znajdują się odnowione niemieckie inskrypcje z żelaznym krzyżem. Z drugiej strony znajdowała się tablica z 14 nazwiskami, jednak nie dotrwała do dnia dzisiejszego. Pomnik jest ciekawy, gdyż o dość wyjątkowej formie, niespotykanej praktycznie gdzie indziej. Drugi pomnik, a raczej pamiątkowy głaz/obelisk, poświęcony jest Maxowi von Kieckebuschowi, właścicielowi majątku w Kamiennym Moście. Poległ pod sam koniec I Wojny Światowej, we Francji.
• Cmentarz przykościelny (2), położony jest w centrum wsi. Gdy spojrzymy na niewielkie wzniesienie z krzyżem misyjnym, to jest to właśnie część cmentarza. Według dokumentacji powstał w XVIII wieku, jednak przypuszcza się że działał już w średniowieczu.
• Kościół w Kamiennym Moście ma długą historię. Pierwsza świątynia istniała w tej miejscowości już w 1490 roku. Lokalizowana jest, na wzniesieniu w centrum wsi. Z dokumentu sporządzonego dwa lata później wiadomo, że pełniącym funkcję duchownego w Kamiennym Moście, był Jakub Pabecke. Na początku czasów nowożytnych doszło do incydentu o charakterze religijnym. Otóż, w 1517 r. pojawił się w Kamiennym Moście handlarz odpustami, który został przepędzony przez jednego z Wedlów, który był patronem kościoła. Przez kolejne stulecia, nie ma już żadnych wzmianek o świątyni, która pewnie była w ewangelickim obrządku. Pojawia się dopiero w 1853 roku, gdy wybudowano ceglaną kaplicę przy głównym skrzyżowaniu wsi. Zachowały się informacje, że w jej wnętrzu znajdowały się cztery malowidła i drewniana chrzcielnica z ok. 1650 r. Kaplicę rozebrano po II wojnie światowej w 1952 r. W jej miejscu znajduje się krzyż misyjny i ołtarz polowy. Jednak wieś posiada obecnie kaplicę. Umiejscowiona jest w przebudowanym, zabytkowym dwojaku (1920-1930), który kiedyś należał do folwarku. Jest to dość ciekawa budowla, której ściany, pokryte są położonymi w poziomie deskami. Obok drugi taki sam dwojak, ale z werandą, pełniący do dziś funkcję mieszkalną. 
  Zespół dworsko-parkowy z folwarkiem składał się z trzech części; parku z dworem, części gospodarczej z zabudową, oraz kolonii mieszkalnej. W sumie stanowił on do lat powojennych całość wsi.
• Budowę folwarku rozpoczęto na przełomie XIX i XX wieku. Do dnia dzisiejszego zachowało się kilka budynków gospodarczych oraz dom rządcy (rządcówka). Jeśli chodzi o kolonię mieszkalną, zachowało się sporo zabudowy tego okresu. Są to dwojaki, czworaki, sześcioraki oraz dom mieszkalny.
• Największą atrakcją historyczną wsi jest dwór. Późnorenesansowy, rozbudowany został w formach eklektycznych, łączących barok późnorenesansowych z elementami architektury średniowiecznej oraz renesansu północnoeuropejskiego. Pierwsza zabudowa, częściowo istniejąca do dzisiejszego dnia powstała prawdopodobnie na początku XVII wieku, jako siedziba szlachecka rodu von Wedel. Nie wiadomo dokładnie jak wyglądała ówczesna siedziba. Zachowany do dzisiaj budynek mieszkalny był jednopiętrowy, nakryty wysokim dwuspadowym dachem. Wnętrza miały dwutraktowy układ z sienią przelotową w części środkowej. Sień jako główne pomieszczenie mieszkalne wyposażona była w dwa kominki. Program taki stanowił niemal regułę w nowomarchijskich siedzibach ziemiańskich. Dla przykładu można podać, że podobny obiekt pochodzący z tego samego czasu zachował się w postaci ruiny w Wardyniu na terenie dawnej Nowej Marchii. Dwór przebudowywano wielokrotnie w późniejszych czasach. Prawdopodobnie z pierwszej połowy XVIII w. pochodzi sklepiona piwnica. W pierwszej połowie XIX wieku, szczególnie w latach 30-tych XIX w. dokonano licznych przekształceń całego założenia dworskiego. Zapewne w tym czasie na zachód od dworu, wybudowano zespół folwarczny, a od strony wschodniej i południowej założono park krajobrazowy w obecnej postaci.  W tym czasie założono nowy dwuspadowy dach z naczółkami oraz lukarnami powiekowymi. Dwór otrzymał klasycystyczną szatę architektoniczną. Do siedemnastowiecznego korpusu głównego, dostawiono ryzalit na osi fasady, oraz nowe skrzydło od południa. Okna na pierwszym piętrze w korpusie i skrzydle bocznym otrzymały nowe klasycystyczne obramienia składające się z pilastrów i belkowania. Elewacje zachodnią i wschodnią skrzydła zwieńczono attyką z wazami. Wkrótce potem skrzydło boczne powiększono dobudowując od wschodu część ryglową. W latach dziesiątych XX w. dwór przekształcono w pałac. Zachowano stary późnorenesansowy budynek dworski i całkowicie zmodernizowano skrzydło południowe, nadając mu formy eklektyczne łączące neobarok z elementami architektury średniowiecznej. Ryzalit wejściowy przebudowano na arkadowy ganek z tarasem. Architekturę całego budynku częściowo ujednolicono. Na piętrze skrzydła bocznego urządzono reprezentacyjną jadalnię. Około 1970 roku, urządzono na strychu pokoje internatu. Zniszczono wówczas pierwotne lukarny powiekowe, wstawiając w ich miejsce duże prostokątne okna, nakryte dachem pulpitowym. W latach siedemdziesiątych nadbudowano ganek wejściowy o dodatkową kondygnację wykonaną z metalu i szkła. W 1998 r. od strony wschodniej dobudowano do pałacu dobudowano salę gimnastyczną. Od 1953 roku, dwór pełni funkcje oświatowe. Pomimo upaństwowienia, zachowało się trochę wyposażenia budynku. Między innymi; trójbiegowe schody z balustradą tzw. cesarskie, nnawiązuje do schodów niemieckich rezydencji barokowych, belkowy strop w holu głównym, odlany z cynku neorokokowy kominek na pierwszym piętrze, oryginalny kominek architektoniczny z pocz. XVII w., strop belkowy z lat 20-tych XX wieku Ściany starej jadalni wyłożono tu boazerią ramowo-płycinową. Płycinowe podziały i ornament zdobiący boazerię i drzwi nawiązują swą stylistyką do baroku i gotyku. Jeszcze w 1977 r. stał w jadalni neorenesansowy kredens z końca XIX w., dziś zachowała się z niego jedynie dolna część. W głównym wejściu do pałacu zachowały się drzwi pochodzące z I poł. XIX wieku.  Jeśli ktoś chce zwiedzić dwór, musi kontaktować się z dyrekcją szkoły.
• Zabytkowy park ma charakter krajobrazowy (krajobrazowo-leśny), typowy dla założeń z XIX wieku. Jednak jego rodowód pochodzi z okresu powstania dworu - XVII/XVIII wiek. Został zaprojektowany tak, aby harmonijnie łączyć funkcje reprezentacyjne, z naturalnym otoczeniem, w tym z pobliskim jeziorem Kamienny Most. Zajmuje on powierzchnię aż 7 ha. Powstał on w granicach; od północy zabudowa folwarczna (obecnie nie istniejąca) oraz aleja klonowa, od zachodu - droga dojazdowa do folwarku, od południa ogrodzenie folwarku, a od wschodu droga polna będąca granicą parku i lasu. W założeniu utworzono dwa stawy. Jeden widoczny od fasady dworu - obecnie zdegradowany (bagno), oraz drugi przy bramie wjazdowej. Za dużo nie pozostało również z dawnego sadu. Największym walorem parku jest bogaty i stary drzewostan. Tworzy unikalny mikroklimat i jest domem dla wielu gatunków zwierząt. W parku można napotkać chronione gatunki starodrzewu, inne rzadko spotykane okazy oraz egzemplarze pomnikowe. Należą do nich; cisy, buki, dęby, klony, lipy, skrzydłorzechy kaukaskie, kasztanowce, orzechy, daglezje, żywotniki, klony, buki, modrzewie, jodły, świerki, wiązy. Wiele drzew ma grubo 200 lat. Na uwagę zasługuje grupa dębów (największy 570cm obwodu), nazywane Halabardnikami, umiejscowiona na stoku wzniesienia parkowego, przed portiernią. Na wyróżnienie zasługuje również, znajdujący się już na terenie leśnym, pomnik przyrody - sosna pospolita o obwodzie ponad 300cm. Mimo statusu zabytku, park jest obecnie w dużej mierze zaniedbany. Brak regularnej pielęgnacji sprawia, że dzika roślinność i samosiewy zacierają pierwotny, planowany układ alei, klombów i polan widokowych. Na części parku w latach powojennych wybudowano boisko sportowe. Pomimo degradacji miłośnicy przyrody znajdą tu wiele ciekawostek dla siebie, spacerując po parku.
• Jezioro Kamienny Most, to również ciekawy akwen. Od lat powoli zarasta, a linia brzegowa jest praktycznie niedostępna. Dlatego nie ma tu plaży, a z wód korzystają głównie wędkarze. Jednak posiada niewątpliwą atrakcję - pływające wyspy olchowe. Są to płaty roślin, które są zespolone przez silnie rozwinięte korzenie olch, będące naturalnym zbrojeniem. Poprzez ruchy wiatrów, takie wyspy roślinności, których średnica dochodzi do 60 m, przemieszczają się po powierzchni jeziora. 

We wsi węzeł szlaków turystycznych; pieszy niebieski Pojezierza Ińskiego (Chociwel-Ińsko), rowerowy niebieski Wokół jeziora Kamienny Most  oraz żółty Gmin Chociwel i Stara Dąbrowa.

Sątyrz (Sadlino,niem Sadelberg). Wieś posiada średniowieczny rodowód z czasów rodzin pomorskich Wedlów i Borcków. Jednak na próżno szukać jej historii. Z  dawnej świetności tej miejscowości pozostało niewiele. Musimy uruchomić wyobraźnie, żeby przełknąć informacje, że w XIX wieku obszar ten zamieszkiwało 135 mieszkańców. Był zespół folwarczny z założeniem dworsko-pałacowym, cegielnia, kościół i cmentarz, zaś domy mieszkalne były zlokalizowane wokół jeziora Sadlińskiego. W dzisiejszych czasach to ledwo cztery gospodarstwa, podzielony na Sątyrz Pierwszy i Sątyrz Drugi. Po pozostałych budynkach zostały fundamenty, lub całkowicie znikły z przestrzeni wsi.

• Cmentarz wiejski umiejscowiony jest na wschodnim wyjeździe z Sątyrza. Jego powstanie datuje się na drugą połowę XIX wieku. Zachowany układ nagrobków, spora ilość stel nagrobnych, krzyży i pozostałości żeliwnych ozdób. Całość w otoczeniu starodrzewu. W centrum cmentarza, rośnie pomnikowy dąb 570cm obwodu i cisy. Warto zatrzymać się w tym miejscu, które jest świadectwem historii o jej dawnych mieszkańcach. Niestety obecnie nie można na niego wejść, gdyż jest ogrodzony w ramach jednej działki rolnej, przez jej właścicieli. Szkoda.
• Założenie dworsko-parkowe, składało się z dworu i parku dworskiego północno-wschodniej części Sątyrza. Powstało w drugiej połowie XIX wieku. Właścicielami były rodziny von Valdow oraz Boning. Sąsiadowało od wschodu z folwarkiem. Wraz z kościołem, stanowił serce założenia, które przylegało do parku dworskiego, tworząc historyczne centrum dawnej osady rodowej. DO dworu i kościoła, od strony wschodniej sąsiadował folwark. Niestety po wojnie dwór, wraz z folwarkiem został rozebrany. Dzisiaj możemy tylko zobaczyć, dawny budynek mieszkalny przy jeziorze, z częścią kamiennego fundamentu jakieś budowli.
• Park dworski z drugiej połowy XIX wieku, po zachodniej stronie dziedzińca folwarku i dworu. Nie jest jakimś wielkim kompleksem. Na terenie parku początkowo dominowały elementy użytkowe (sad i ogród warzywny). Ozdobą parku był staw oraz różne gatunki drzew, rosnące w grupach, w otoczeniu stawu i na obrzeżach parku. Południowa granica założenia, opierała się o brukowany trakt, i do dzisiaj zachowały się relikty kamiennego muru oraz kamienny most, nad przepływającym strumieniem, do którego kiedyś uchodził nadmiar wody z parkowego stawu. Po północnej stronie dawnego dziedzińca folwarku, na wschodnim krańcu parku, rośnie grupa dębów, z który najstarszy ma ponad 570cm obwodu. Obecnie niestety teren mocno zaniedbany i opuszczony.
• Po dawnym kościółku zachowało się kilka cegieł i relikty fundamentu. Zbudowano go w 1731 roku w konstrukcji ryglowej, patrząc na wiek dzwonu, musiała tu być wcześniejsza świątynia. Przez lata pełnił on swoją funkcję. Jednak nieremontowany został rozebrany w 1952 roku. Nic po nim nie zostało oprócz starego dzwonu z brązu, o średnicy 0,61 m, który został przeniesiony do kościoła w Długiem. Został wykonany w 1598 r. przez stargardzkiego ludwisarza Joachima II Karstede. Przez osadę przechodzi pieszy szlak niebieski Pojezierza Ińskiego (Chociwel-Ińsko).
  

Dłusko (Dolsko, Jeziorna, Leszczno, Leszno, niem. Blankenhagen) – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Węgorzyno, nad północną częścią jeziora Dłusko, na Pojezierzu Ińskim. została po raz pierwszy wymieniona jako Blankenhagen, w 1420 roku, w księdze szafarskiej Chociwla, po raz drugi w 1641 roku, w sprawozdaniu pastora z Cieszyna. Położona była pośród puszcz, będących lennem pomorskich rodów Wedlów i Borcków. Składa się z dwóch części. Starszej wsi i nowszego folwarku. W czasie wojny 30-letniej została mocno zniszczona.  W 1866 r. mieszkało we wsi 60 osób, było 11 budynków mieszkalnych, w folwarku – 207 osób w 17 budynkach mieszkalnych. Do folwarku należały również: Pławnica, Sarnikierz, Frauenberg (brak polskiej nazwy). W 1870 roku do szkoły uczęszczało 65 uczniów. Zachowało się sporo historycznej zabudowy wsi, głównie z XIX i początku XX wieku gospodarstw. 

• Kościół w Dłusku jest niewątpliwie ważnym zabytkiem. Powstał w późniejszym okresie, niż alokacja wsi, najpewniej na przełomie XVI i XVII wieku. Według Lemckego, przed wojną byłą data 1617 na oszkleniu okien. Prawdopodobnymi fundatorami kościoła były prawdopodobnie rody Lenze, Suckow i Kekeritz, który herby były na witrażach kościoła. Budynek kościoła zbudowano w bezwieżowej formie z kamienia polnego, zaś obramowania okien i drzwi oraz kruchtę z cegły. I tak dumnie górował nad wsią przez setki lat. Niestety jego położenie przyczyniło się do jego dzisiejszego losu. Cofający się Niemcy, przekształcili wzgórze z kościołem w silny punkt oporu. I tak po wojnie została ruina kościoła, która przez dekady, ulega dalszej degradacji. Obecnie zachowany jest szczyt zachodni z wejściem, oraz częściowo pozostałe ściany z oknami. Wokół kościoła, na zboczach wzgórza, znajduje się stary cmentarz przykościelny, ogrodzony kamiennym murem z pozostałością furty. Jest to malownicze miejsce ze starodrzewem i wystającymi nagrobnymi stelami. Na zachodniej granicy cmentarza, przy drodze, rośnie potężna lipa drobnolistna, która me pewnie ponad 500 lat, o obwodzie około 670cm.
• Folwark z założeniem dworsko-parkowym powstał w 1828 roku. Przez lata rozbudowywał, się aż do początku XX wieku. W latach 40-tych XX wieku, oraz w latach późniejszych (PGR), kilka budynków, w tym owczarnię przebudowano lub rozebrano. Był to duży folwark obejmujący ziemie wokół jeziora Dłusko, osady/wsie Dłusko, Pławnica, Sarnikierz, Frauenberg (brak polskiej nazwy), który łącznie obsługiwało nawet ponad 200 pracowników (34 rodziny), mieszkających w 17 budynkach mieszkalnych. Łącznie do folwarku należło 18 bydynków, z czego 7 po za nim, przy brukowanych drogach. Oprócz rolnictwa, hodowano tu owce - były 4 owarnie + jagniętnik. Tworzyły one mniejszy dziedziniec na zachodzie folwarku. Główny brukowany dziedziniec tworzyły; gorzelnia i stajnia od wschodu (rozebrane), stodoła i spichlerz od zachodu, oraz obora i stajnia (rozebrana) od północy. Po za folwarkiem znajdowały się; czworaki mieszkalne oraz kuźnia z  powozownią. Do dzisiaj zachowała się spora część budynków, która jest w rękach prywatnych. W spichlerzu urządzono Ośrodek Edukacji Przyrodniczej w Dłusku - www.dlusko.pl - https://www.facebook.com/dlusko . Właściciele Ośrodka udostępniają teren parku oraz budynek Starego Spichlerza do celów edukacyjno-integracyjnych wyłącznie grupom zorganizowanym po potwierdzeniu rezerwacji.
• Pomiędzy stawem, jeziorem a parkiem, poza założeniem folwarcznym (dziedzińcem), znajdował się dwór-rezydencja właścicieli. Była to budowla dwukondygnacyjna, ze spadzistym dachem. Przetrwała oczywiście II Wojnę Światową i służyła jako budynek mieszkalny dla pracowników PGR-u. Zaniedbany przez władze kombinatu rolniczego, został całkowicie rozebrany na przełomie lat 70/80, XX wieku.
• Park Krajobrazowy, założono na wysokiej skarpie morenowej w charakterze parku leśnego, ciągnącego się wzdłuż brzegu jeziora Dłusko (Dołgie). Jego powierzchnia wynosi powierzchnia 8,5 ha. Przypuszczalne powstanie parku datuje się na drugą połowę XIX wieku. Niestety z powodu upływu czasu, układ alei uległ zatarciu, zaś park uległ przeobrażeniu w wyniku rosnących samosiejek, jak i wycinek drzew przez PGR. Jednak zachował się cenny starodrzew. Głównie znajdziemy tu wiekowe buki, charakterystyczne do morenowych wzniesień. 
• Dłusko to również pomniki przyrody; lipa holenderska, dwuramienna o obwodzie 460 cm - pomnik przyrody; w centrum wsi, dęby szypułkowe o obwodzie 377 cm, 381 cm, 390 cm, 393 cm, 393 cm, 406 cm, 422 cm, 515 cm; w pobliżu zabudowań folwarcznych, przy drodze do Pławnicy, dąb szypułkowy o obwodzie 635 cm; na lewym brzegu Uklei, 250 m od zabudowań folwarcznych, buk zwyczajny o obwodzie 394 cm na północnej skarpie brzegu jeziora Dłusko, lipa drobnolistna o obwodzie 695 cm - pomnik przyrody; na skarpie wzgórza z ruiną kościoła,
  

Ciekawostki:

• W czasie II wojny światowej w okolicy, znajdował się obóz jeniecki i obóz pracy przymusowej (Reichsautobahnlager). W listopadzie 1939 roku do RAB-Lager w Dłusku, przywieziono prawdopodobnie 45 polskich jeńców wojennych, którzy mieszkali w 5-7 barakach. Pracowali oni przy budowie autostrady Berlin - Królewiec,  tzw. „berlinki” - https://pl.wikipedia.org/wiki/Berlinka_(autostrada) . Po wstrzymaniu prac na autostradzie, z powodu niekorzystnych zmian na froncie wschodnim, w 1943 zostali przewiezieni do obozu w Policach gdzie w koszmarnych warunkach pracowali w fabryce paliw syntnetycznych Hydrierwerke Pölitz AG.
• Jest również mała tajemnica. Kilkaset metrów na południowy zachód od wsi (53°29'2.89"N 15°28'44.06"E), na polach znajduje się kamienny krąg. Nie wiadomo kto i kiedy go ustawił, lecz istnieje już na przedwojennych mapach topograficznych z 1929 roku.

We wsi węzeł szlaków turystycznych; niebieski pieszy Pojezierza Ińskiego (Chociwel-Ińsko), pieszy zielony Wzniesieniami Moreny (Choszczno-Ceszyno Łobeskie), rowerowy niebieski w formie pętli z Węgorzyna.

Jezioro Dłusko (Długie, Dołgie, Dołsko) - położone na południowy wschód od wsi. Nazwa niemiecka Dolgen See. Nad jeziorem domki letniskowe.  Dłusko posiada wydłużony kształt o długości ok. 3 km, a szerokości do ok. 0,3 km. Przez środkową część jeziora przeprowadzono nasyp niemieckiej autostrady (zob. Berlinka), nigdy nie dokończonej. Podzieliła ona jezioro na dwie części: większą południową oraz mniejszą północną. Jezioro w całości znajduje się w Ińskim Parku Krajobrazowym, dokładnie w jego północnej części. Na południowy zachód od Dłuska wytyczono rezerwat przyrody Głowacz, a jego południowo-zachodni i wschodni brzeg jest granicą rezerwatu przyrody Źródliskowe Zbocza. Od Dłuska bierze początek rzeka Ukleja, która wypływa przy północno-zachodnim krańcu jeziora i płynie na północny zachód w kierunku jeziora Woświn. Nad północnym brzegiem jeziora leży wieś Dłusko. Przy jeziorze szlaki piesze i rowerowe.

Kowale. znajduje się jedno gospodarstwo z dużą, oborą, pewnie z przełomu XIX i XX wieku. Jest dość dobrze zachowanym budynkiem gospodarczym, zbudowanym z cegły na kamiennym cokole. To właśnie tutaj w 1870 roku powstała huta szkła, podlegająca właścicielom Podlipc.

Podlipce (Zdziechów, Zdziechowo, niem. Piepstock), są typowo folwarczną osadą, zbudowaną na potrzeby dworu. Pierwsza wzmianka o osadzie, która nazywała się Piepstock pochodzi z roku 1780. Od 1828, do 1892 roku, była własnością rodziny Knappe ze Storkowa. Często zmieniała właścicieli, jednak największy wkład w budowę wsi, miała rodzina Knappe.  Podlipce składają się z trzech części; podwórza folwarcznego z dworem, kolonii mieszkalnej oraz kolonii mieszkalnej.

• Z folwarku, do czasów współczesnych, najlepiej zachowały się budynki; magazynu zbożowego (spichlerza), stodoły i dom rządcy (rządcówka). Są najbliżej oryginałowi z okresu budowy. Pozostałe zostały przebudowane, z wykorzystaniem fundamentów i ścian, tworząc obecnie praktycznie nowe budynki.
• Na uwagę zasługuje budynek spichlerza, z końca XIX wieku. Najbardziej malowniczy jest od strony podwórza. Zbudowano na kamiennym cokole. Ściany wzniesiono z glinobitki, czyli licowane  drobnym, ściśle dopasowanym kamieniem w glinie "wciskanym" w glinę ściany. W podobnym wykonaniu jest położona pomiędzy dworem, a domem rządcy, stodoła. W folwarku mieszkało łącznie 26 rodzin (155 osób). Oprócz budynków rolniczych, w Podlipcach znajdowała się również cegielnia. Oprócz rolnictwa, cegielni i produkcji szkła, rozwinięta byłą hodowla bydła oraz owiec. Po wojnie, majątkiem "zaopiekował" się kombinat Państwowych Zakładów Rolniczych. Po jego likwidacji w latach 90-tych XX wieku, częściowo opuszczony, popadał w ruinę. Obecnie w rękach prywatnych. Na części tartak. Na terenie folwarku, szczególnie w okolicy dworu i rządcówki, znajduje się kilka starych drzew. 
• Kolonia mieszkalna istnieje w układzie z XIX wieku, rozbudowanym na początku XX wieku o szkołę i czworak. Szkoła składała się z części mieszkalnej nauczyciela oraz sali lekcyjnej. 
• Jak zwykle, najważniejsza w założeniu folwarcznym jest rezydencja właścicieli majątku. W tym przypadku jest to ceglany, dwukondygnacyjny dwór, ze skromnym detalem. Przed fasadą budynku widać dawny podjazd z gazonem, obsadzony, sędziwymi obecnie lipami. Wystrój elewacji: ceglany ząbkowany gzyms kordonowy, gzyms wieńczący z krosztynami i odcinkami łukowymi nad oknami. Obecny wygląd zawdzięcza, pożarowi w 1988 roku i remoncie po nim. Od strony dziedzińca, bryłę psuje przebudowany ganek. Na szczęście od strony parku, zachowana jest jeszcze drewniana weranda. 
• Za dworem, znajduje się niewielki 3,8ha, park krajobrazowy, z pierwszej połowy XIX wieku. Składa się z polaną przed elewacją ogrodową dworu, trawników, części parkowej ze starodrzewem, stawu i sadu. Granice parku otaczają szpalery drzew; grabowy i świerkowy. Posiada liczny starodrzew; świerk 340cm, dęby od 380, do  510cm, oraz lipy, graby, kasztanowce, brzozy, klony, modrzewie w wieku od 150 do 220 lat. Całość dopełniają krzewy i drzewa ozdobne. Obecnie park jest zaniedbany, z zatartym układem alejek parkowych oraz z całą masą samosiejek i podrostów. Za czasów PGR-u, został również przetrzebiony.
• Przy północnym wylocie ze wsi, na niewielkim wzgórzu, umiejscowiony jest stary, poniemiecki, cmentarz ewangelicki. Datowanie jest nieznane, ale pewnie przełom XIX i XX wieku. Układ cmentarza jest zatarty, ale znajdziemy sporo zachowanych nagrobków i stel nagrobnych.
• CIEKAWOSTKA: W czasie II wojny światowej był tu obóz jeniecki, również polskich z 1939 roku (pracowali przy budowie autostrady Berlin - Królewiec,  tzw. „berlinki” - https://pl.wikipedia.org/wiki/Berlinka_(autostrada) ). Klasyfikowano go jako Reichsautobahnlager (obóz budowniczych autostrady tzw. RAB-lager). Baraki znajdowały się na południowy wschód od wsi. Obóz zlikwidowano w sierpniu 1943, w marcu 1943 przybył transport 358 Polaków, pierwotnie mających być wysłanym do ścinania lasów w Norwegii. Więźniowie pracowali przy karczowaniu lasów, wyrównywaniu terenu i budowie wiaduktów. Więźniowie byli wykorzystywani do najcięższych robót ziemnych, przy budowie nasypów, równaniu terenu i profilowaniu trasy. Ślady ich pracy w trudnym, pofałdowanym terenie Pojezierza Ińskiego są widoczne w lasach wokół Podlipiec do dziś. Pozostałości obozu, to głównie fragmenty fundamentów i wyniesienia po barakach, ukryte w lesie, jednak nigdy ich nie odnalazłem.
• Przy szkole, na ładnym skwerze, znajduje się głaz. Na pewno jest pamiątkowy, jednak nie ma na nim żadnej inskrypcji. PROSZĘ MNIE POPRAWIĆ, jeśli się mylę. Ale moim zdaniem, jest to wspominany gdzie niegdzie pomnik, upamiętniający ofiary obozu RAB-lager, gdzie przebywali jeńcy wojenni i pracownicy przymusowi, pracujący na Berlince, w latach 1941–1943.  Mam wątpliwości, gdyż generalnie powinien być w miejscu obozu. A może to jest pomnik Wielkiej Wojny ??? Czekam na informacje.

Przez wieś przechodzą szlaki; niebieski pieszy Pojezierza Ińskiego (Chociwel-Ińsko) oraz niebieski rowerowy pętla Węgorzyno.

Węgorzyno (do 1946 r. niem. Wangerin, Vangheryn, Wangerin), położone jest nad jeziorem Węgorzyno. Nazwa miasta wywodzi się od poławianego w miejscowym jeziorze węgorza. W 1338 r. brzmiała ona Vangheryn, a w 1414 r. Wangeryn. Przejściowa nazwa w języku polskim brzmiała Węgorzyn. Na temat miejscowości zachowało się bardzo niewiele informacji. W czasie wielkiego pożaru miasta w 1593 r. spłonęły wszystkie wcześniejsze akty prawne i dokumenty magistrackie. Uniemożliwia to obecnie precyzyjne przybliżenie dziejów miasta. Niemniej jednak pierwsze wzmianki na temat miasta dotyczą okresu wczesnośredniowiecznego. W X–XII w. istniał tutaj gród słowiański. Mieszkańcy osady zajmowali się głównie rzemiosłem, ale także rolnictwem, hodowlą, rybołówstwem. Kolejne ślady w materiałach historycznych przekazują, iż od XIV wieku, miasto stanowiło własność pomorskiego rodu von Borck. Najprawdopodobniej przed 1348 r. Borckowie wznieśli tu na sztucznym nasypie zamek. W XV w. miasto było własnością łobesko-węgorzyńskiej linii Borcków, a pierwszym znanym z imienia właścicielem był, Heninghus Borke de Wangerin. W drugiej połowie XV w. Węgorzyno otrzymało prawa miejskie na prawie lubeckim. Do 1637 r. pozostawało pod zwierzchnictwem książąt z rodu Gryfitów. Przez lata mieszkańcy musieli odrabiać pańszczyznę. W 1593 roku miasto z zamkiem spłonęło w wielkim pożarze. Po władztwie Gryfitów znalazło się w granicach Brandenburgii. 
Losy miasta były tożsame z politycznymi dziejami Pomorza Zachodniego. W okresie wojny trzydziestoletniej (1618–1648) podupadło gospodarczo i ekonomicznie. W XVIII w. rozwinęło się kowalstwo, bednarstwo, stolarstwo oraz drobny przemysł. W 1877 roku, Węgorzyno uzyskało połączenie kolejowe, dzięki otwarciu linii kolejowej Runowo Pomorskie-Drawsko Pomorskie. W 1815 roku, wybudowano nowy ratusz, zaś  starym ulokowano szkołę. W 1855 roku wybrukowano ulice miasta i oświetlono. W 1940 roku, potroiła się liczba ludności, tworząc dość spore i malownicze miasteczko. Podczas II wojny światowej znajdował się tutaj obóz pracy przymusowej (u zbiegu ulic Drawskiej i Południowej). Robotnicy pracowali przy budowie autostrady Berlin - Królewiec,  tzw. „berlinki” - https://pl.wikipedia.org/wiki/Berlinka_(autostrada) . Niestety w trakcie działań wojennych spłonęło stare miasto, oraz sporo historycznej zabudowy z XIX/XX wieku. Budynków nigdy nie odbudowano. Zostały rozebrane. Pozostały po nich puste parcele, lub nowa powojenna zabudowa. Po wojnie przypadło Polsce w ramach tzw. Ziem Odzyskanych. Mimo zniszczeń starej tkanki miasta, warto się w nim zatrzymać, i w ramach kilkudniowego wypoczynku, zwiedzić zabytki miasta i okolic.

• Kościół Wniebowzięcia NMP, został zbudowany z kamienia narzutowego, w XV wieku. Spłonął niemal doszczętnie w 1593 roku. Został odbudowany w końcu XVI wieku. Na przełomie XVII/XVIII wieku kościół ponownie spłonął. Odbudowa trwała w latach 1705-1715. Uproszczono bryłę kościoła. likwidując większość detalu architektonicznego. W 1750 roku zbudowano nową wieżę (starą z 1615 roku rozebrano), w konstrukcji szachulcowej, przykrytą barokowym hełmem. W następnych latach dokonywano kolejne odnowienia kościoła i wyposażenia. Nawet stare dzwony przetopiono na nowe. Niestety podobnie jak stare miasto i zabudowa miejska, został poważnie zniszczony, podczas działań II Wojny Światowej. Odbudowę rozpoczęto dopiero w latach 50-tych XX wieku, kończąc ją w 1959 roku. Warto wspomnieć, że podczas odbudowy, znaleziono fragmenty pierwotnych ścian kamiennych. Prawdopodobnie stoi również na oryginalnych ławach fundamentowych. W kolejnych latach był remontowany, w tym odbudowano wieżę (2003), aby osiągnąć obecny wygląd. Warto wspomnieć że wieża została zrekonstruowana w wiernym odzwierciedleniu, zachowując nawet przedwojenna wysokość 41 metrów. Jednak nie zachowało się oryginalne wyposażenie. Barokowy ołtarz, trafił tu z opuszczonego kościoła, wsi widno - Brzeźnicy. Spora część wyposażenia typu renesansowe empory boczne, została odtworzona. 
• Bez wątpienia wyróżniającym sie budynkiem wśród zabudowy miejskiej jest, sąsiadujący z kościołem ratusz miejski. Jest kolejną budowlą władz miasta, zbudowaną na przełomie XIX/XX wieku.  Jest jednym z niewielu zachowanych budynków miejskiego rynku. Jest to budynek murowany, dwukondygnacyjny, ze środkowym pseudoryzalitem, ozdobionym biforium. 
• Miłośników poszukiwania pierwszych śladów osadnictwa, zainteresuje fakt, iż w mieście można zobaczyć słowiańskie grodzisko. Funkcjonowało prawdopodobnie od X do XII wieku. Jest w kształcie ściętego stożka, o wysokości około 10 m i stromych zboczach, majdan płaski o średnicy do 20 m; położone przy ul. Drawskiej, na południowy wschód od ratusza. Czytając wszędzie podobny opis mogę wywnioskować, że to właśnie na nim, ustawiono Poległych w Służbie Rzeczypospolitej Polskiej.
  Przed 1348 rokiem, na sztucznym nasypie, von Borckowie zbudowali zamek. Wychodzi na to, że można go umiejscowić, na północ od grodziska, przy ratuszu. Jednak znalazłem też informacje, że to wyniesienie jest właśnie grodziskiem. Nie zgadza się jednak wysokość. Zamek składał się z domu mieszkalnego i umocnień, których odtworzenie jest dziś niemożliwe. W XIV wieku w pobliżu zamku powstało miasto lokacyjne. W 1593 roku wielki pożar zniszczył miasto; prawdopodobnie wtedy zniszczeniu uległ także zamek. W XVII wieku, na tym wyniesieniu, zbudowano ryglowy dwór (Herrenhaus). Niestety podczas ostatniej wojny uległ zniszczeniu i zostało po nim tylko puste miejsce na południowej pierzei rynku. Proszę mnie poprawić, jeśli mylę się w moich wnioskach. 
• Spacerując po mieście można przejść pod Pomnik Żołnierza Polskiego, umiejscowiony na skwerze, północnej części dawnego rynku. Zaprojektowany został przez Sławomira Lewińskiego, a odsłonięty (jak głosi napis) "W dwudziestą rocznicę odzyskania Ziem Nadodrzańskich". Według pierwotnych koncepcji, monument miał stanowić część pomnika na cmentarzu wojennym w Siekierkach. 
• W Węgorzynie znajduje się Pomnik Poległych w Służbie Rzeczypospolitej Polskiej, który upamiętnia żołnierzy związanych z miastem, w tym tych, którzy zginęli na misjach zagranicznych. Umiejscowiony jest prawdopodobnie na dawnym grodzisku słowiańskim, na południowy wschód od ratusza. Monument ten został uroczyście odsłonięty 19 lipca 2015 roku. Upamiętnia on konkretne osoby: 
  - St. chor. Andrzeja Rozmiarka, który poległ podczas misji w Afganistanie.
  - Gen. bryg. pil. Dariusza Maciąga i mjr. pil. Grzegorza Stepaniuka, którzy zginęli w katastrofie samolotu Casa pod Mirosławcem w 2008 roku. 
  
  Pomnik ma formę kilkumetrowego muru z czerwonej cegły, na którym umieszczone są tablice pamiątkowe poświęcone poległym żołnierzom. Inicjatywa jego budowy była wspólnym przedsięwzięciem lokalnego samorządu oraz jednostek wojskowych: 12 Brygady Zmechanizowanej w Szczecinie i 21 Bazy Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie.
• Warto udać się również na Wzgórze Żalnik. Na jego szczycie zachowały się pozostałości starego cmentarza. Jednocześnie ze Wzgórza rozciąga się widok na jezioro Węgorzyno. 
• Na południowo-zachodnim wyjeździe z miasta, możemy zwiedzić dawny cmentarz ewangelicki z początku XIX wieku. Obecnie pełni również rolę cmentarza komunalnego. Po uporządkowaniu cmentarza, w jego północno-wschodniej części, utworzono lapidarium. Zgromadzono kilkadziesiąt płyt nagrobkowych w terenu cmentarza. Tutaj też znalazł miejsce pomnik złożony z kilku głazów upamiętniający mieszkańców Węgorzyna poległych w I wojnie światowej. Na jednym z tych głazów wyryty napis: Ludwig Jahn 1778 – 1852. W ten sposób uczczono światowej sławy teoretyka gimnastyki. Pomnik ten stał pierwotnie około 1 km od cmentarza w kierunku Chociwla, kilkadziesiąt metrów na południe od drogi. Miejsce to było niegdyś popularne wśród mieszkańców, tutaj była m.in. strzelnica. Obok głazu, zobaczymy drugi pomnik Wielkiej Wojny. Ma postać prostopadłościennego postumentu wykonanego z granitu, wieńczonego gzymsem, który płynnie przechodzi w kształt krzyża maltańskiego. Pierwotnie stał w centrum Węgorzyna, obok grodziska i dworu. Po wojnie pewnie zniszczony, leżał w krzakach. Obecnie odrestaurowany (choć brakuje kilku przedwojennych elementów), stoi na cmentarzu. Na pomniku lista poległych. Oby dwa pomniki, upamiętniają 126 mieszkańców Węgorzyna (ówczesnego Wangerin), którzy zginęli na frontach I wojny światowej.
• Po za tym, pomimo dużych zniszczeń wojennych znajdziemy sporo kamienic z przełomu XIX i XX wieku. 

Przez miasto biegną trzy trasy rowerowe (niebieska, zielona i czerwona). Ta ostatnia wiedzie z Węgorzyna przez Przytoń, Rogówko, Brzeźnicy ponownie przez Stare Węgorzynko do Węgorzyna. Trasa zielona została poprowadzona przez Gardno, Kąkolewice, Sielsko, Mielno, Cieszyno ponownie do Węgorzyna. Natomiast droga niebieska prowadzi przez Runowo Pomorskie, Dłusko, Podlipce ponownie do Węgorzyna. Przez Gminę Węgorzyno przebiega Niebieski Szlak Pieszy. Jest to szlak po terenach Pojezierza Ińskiego, a całkowita długość szlaku wynosi 45,5 km. Bazę noclegową zapewniają agroturystyki, pensjonaty, ośrodki wypoczynkowe, rozsiane w całej gminie. Z kolei zaplecze gastronomiczne stanowią restauracje i klubokawiarnie. Nad jeziorem funkcjonuje plaża, oraz wypożyczalnia sprzętu wodnego.

Przytoń – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Węgorzyno, na Pojezierzu Ińskim, nad jeziorem Przytońskim. Owalnica rozbudowana w widlicę o zabudowie zwartej. Dawna własność rodu von Borcke. Pierwsza wzmianka o wsi, która nazywała się Claweshagen pochodzi z roku 1523. W centrum wsi stoi Kościół filialny św. Marii Magdaleny (parafia Węgorzyno). Zbudowany w XVIII wieku, ryglowy na podmurówce kamiennej, od wschodu zamknięty pięciobocznie, kryty dachówką. Ołtarz barokowy z 1707 roku fundacji H. Boscha. Drewniany chór. Od zachodu wolnostojąca wieża drewniana, oszalowana, z dwoma dzwonami z 1924 roku. Cmentarz przykościelny (pow. 0,21 ha) od drogi ogrodzony murem z kamieni polnych. W północnej części wsi, przy drodze do Rogówka znajduje się Pałac z początku XIX wieku, murowany, dwukondygnacyjny, bezstylowy. ”Wieża” z czerwonej cegły, neorenesansowa, z końca XIX wieku. Na południe i zachód od pałacu znajduje się park krajobrazowy, z początku XIX wieku. Powierzchnia 2,10 ha. Starodrzew (dęby, jesiony, buki, graby, wiązy, lipy). W najbliższej okolicy piękne jeziora i wzgórza. Jezioro Zajezierze (Przytońskie) - położone na południe i południowy wschód od wsi. Powierzchnia 70,03 ha. Lustro wody na wysokości 86 m n.p.m. Maksymalna długość 1800 m, szerokość 700 m. Długość linii brzegowej 4500 m. Głębokość: maksymalna 19,6 m, średnia 7,6 m. Liczne uskoki dna we wschodniej części, gdzie głębokość dochodzi do 10–15 m. Jezioro zasilają wody z rowów melioracyjnych. Od północnego zachodu poprzez kanał połączone z jeziorem Przytoń. Na północnym brzegu, na wschodnim skraju wsi – ośrodek wypoczynkowy. Alinowe Wzgórze - położone po lewej stronie drogi do Węgorzyna, za skrzyżowaniem z drogami polnymi do Gardna. Wysokość 125,5 m n.p.m. Punkt widokowy na Węgorzyno, Przytoń oraz okolice. Przez wieś przechodzą znakowane szlaki turystyczne; pieszy niebieski Pojezierza Ińskiego (Chociwel-Ińsko), oraz rowerowy czerwony pętla Węgorzyno. Można skorzystać z bazy noclegowo-wypoczynkowej.

Granica – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Ińsko, na Pojezierzu Ińskim, na terenie Ińskiego Parku Krajobrazowego. Wieś leżała na dawnej granicy Nowej Marchii z Pomorzem. Miejscowość stosunkowo młoda - wzmiankowana jako przysiółek Storkowa na mapie Schmettau z 1780 roku jako Carlsberg. Według Berhausa założona dopiero w 1831 roku w lesie Storkowa, pod nazwą Kartsthal nadaną w 1836 roku kiedy to wzmiankuje się tam 17 domostw. Nazwa polska nawiązuje do pobliskiej osady pogranicznej Granz, której dla odróżnienia nadano nazwę Graniczka. 

Jezioro Ińsko - największe jezioro na Pojezierzu Ińskim. Ma 5,4 km szerokości i 2,1 km długości. Powierzchnia jeziora wynosi 596 ha a maksymalna głębokość 42 m. Jezioro ma nieregularny kształt a jego linia brzegowa o długości 28,5 km jest dobrze rozwinięta. Brzegi akwenu momentami są wysokie, a nawet urwiste (dochodzą nawet do 30 m). Jest to jezioro rynnowe, które powstało po wycofaniu się lądolodu skandynawskiego. Pięć długich zatok porównywanych jest do pięciu palców przy dłoni. Dzięki swoim niewątpliwym walorom przyrodniczym oraz wyjątkowej czystości, jezioro jest jednym z najbardziej popularnych miejsc do nurkowania w okolicy. Nurkując podziwiać można nie tylko przejrzystą wodę i bogatą faunę i florę. Na dnie jeziora miejscowe centra nurkowania zatopiły różne przedmioty. W północnej części jeziora rośnie podwodny las. Jezioro Ińsko, to doskonałe miejsce także dla wędkarzy, ponieważ jest to źródło szczupaków, okoni, leszczy i płoci.  Nad jeziorem znajduje się wiele wypożyczalni sprzętu do sportów wodnych. Jako że na jeziorze obowiązuje strefa ciszy, to popływać można po nim kajakiem, łódką czy rowerem wodnym. Ponadto na jeziorze spotkać można miłośników SUP i windsurfingu. Latem skorzystać można z plaży miejskiej z pomostem.  Jezioro zasila rzeka Ina, która łączy je z Jeziorem Stubnica, na południu. Akwen sąsiaduje na północnym wschodzie z rezerwatem leśnym “Kamienna Buczyna” a na południu – z Ińskiem. Wody i dno jeziora to teren, na którym występuje rzadki w Polsce, relikt epoki polodowcowej – palasea quadraspinosa. Wyjątkowe są także morenowe zbocza z licznymi głazami narzutowymi pochodzenia magmowego, które dotarły tutaj z dalekiej północy.   Na jeziorze znajdziemy 3 wyspy, z których największa- Wyspa Sołtyski objęta jest całkowicie rezerwatem z zakazem turystyki. Rośnie na niej stary, przeszło 150-letni las bukowo – dębowy. Według miejscowej legendy w jeziorze mieszkał olbrzymi rak, który wielkością przypominał byka. Jego szczypce były tak silne i tak ostre, że niszczył ludziom domy. Jednak miejscowy kowal z pomocą ochotników wykuł mocny łańcuch i zbudowano łódź na dziesięciu silnych mężczyzn. Popłynęli oni w nocy w miejsce, gdzie rak spał. Jeden koniec łańcucha przymocowali mu do ogona, a drugi do dna jeziora. Rak próbował się uwolnić, ale mu się nie udało. Od tego czasu olbrzymi potwór śpi na dnie Jeziora Ińskiego.Wzdłuż wschodnich brzegów jeziora prowadzą dwa szlaki; niebieski pieszy Pojezierza Ińskiego (Chociwel-Ińsko), pieszy zielony Wzniesieniami Morenowymi (Choszczno-Cieszyno Łobeskie),

Ińsko (niem. Nörenberg) – miasto w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, na Pojezierzu Ińskim, na terenie Ińskiego Parku Krajobrazowego, nad jeziorem Ińsko. W 1248 roku została wzmiankowana osada przy jeziorze Ińsko. W 1300 roku Ińsko zostało wymienione jako miasto, jednak dokładna data lokacji jest nieznana. Niemiecką nazwę miasta Nörenberg łączy się z pochodzeniem osadników niemieckich z okolic frankońskiej Norymbergi. W latach 1335 i 1338 mieszkańcy zostali zwolnieni na kilka lat z płacenia podatku, co umożliwiło dokończenie procesu budowy miasta, łącznie ze wzniesieniem obwarowań. W 1334 w mieście osadzony został zakon dominikanów, funkcjonujący tu do czasów reformacji. W tym czasie zbudowana została również fara miejska usytuowana we wschodniej części Rynku. W 1350 margrabia Ludwik z dynastii Wittelsbachów, przekazał miasto w lenno Henningowi von Wedlowi. W cztery lata później Wedlowie wykupili miasto na własność osiedlając się zapewne w siedzibie wójtów, która miała istnieć w obrębie murów obronnych. Siedziba ta, jak również miasto, zostały częściowo zniszczone w 1370 przez księcia pomorskiego Kazimierza III. Dwa lata później Wedlowie otrzymali pozwolenie na budowę zamku, który został usytuowany po południowo-wschodniej stronie miasta, za murami obronnymi. Na początku XV wieku miasto było jeszcze dwukrotnie oblegane i częściowo niszczone przez rycerstwo polskie pod dowództwem Jana Czarnkowskiego i Arnolda Brzyckiego. W XV w. po zachodniej stronie miasta zbudowany został szpital z kaplicą św. Jerzego. Od 1454 miasto należało (ponownie) do Brandenburgii. W 1657 Ińsko zniszczone zostało przez walczące ze Szwedami wojska Stefana Czarnieckiego, również później jego mieszkańcy znacznie ucierpieli w wyniku toczonych na terenie Pomorza wojen: siedmioletniej i północnej. Zniszczone zostały wówczas obwarowania miejskie, zamek i kaplica św. Jerzego. W 1775 Ińsko kupiła rodzina von Goltz i von Bornstedt. Rozpoczęła się powolna odbudowa miasta, którego większy rozwój nastąpił dopiero w 2. połowie XIX wieku. W 1858 rozebrano stary ratusz, zapewne średniowieczną farę miejską, a nowy neogotycki kościół zbudowano w 1860 r. wtedy również zaprzestano pochówków na cmentarzu przykościelnym i założono nowy cmentarz przy drodze do Storkowa. W 1870 zmodernizowano ulice i drogę do Chociwla. W latach 60. XIX w. gmina żydowska zbudowała w mieście synagogę. Cmentarz gminy założony na początku XIX w. usytuowany był po wschodniej stronie miasta. W ostatniej ćwierci XIX w. rozwinęła się zabudowa po wschodniej stronie miasta, a po stronie północnej. nad brzegiem jeziora, założono kąpielisko. W 1896 powstał dworzec kolei wąskotorowej, a na początku XX w. powstało kilka zakładów przemysłowych: mleczarnia, fabryka obuwia, fabryka maszyn Schroedera. Na początku XX wieku  z ryglowej na murowaną, wymieniona została prawie w całości, zabudowa mieszkalna. Zbudowano kościół, ratusz, szkołę, pocztę, 3 hotele i zabudowę mieszczańską w formie kamienic i wolnostojących domów. Przebieg dawnych obwarowań akcentował niewielki fragment murów zachowany po stronie południowej miasta. Poza obrębem średniowiecznego centrum znajdowały się: zespół folwarku zamkowego, kaplica baptystów, dworzec kolejowy, cmentarze, budynki przemysłowe, w tym wiatrak stojący nieopodal cmentarza, remiza strażacka, budynek sądu. W 1945 zabudowa wewnątrz kwartałów średniowiecznego miasta, została niemal w całości zniszczona podczas działań wojennych. Zachował się przebieg ulic, fragment murów obronnych, zabudowa przedmieść i cmentarz ewangelicki. Z założonego ok. 1300 miasta, pozostał jedynie plan centralnej części, charakteryzujący się regularnym, szachownicowym układem prostokątnych kwartałów rozlokowanych wokół rynku, a wyznaczonych przebiegiem kilku ulic, w tym głównej ul. Bohaterów Warszawy, stanowiącej przedłużenie starego traktu komunikacyjnego łączącego Ińsko z Chociwlem, Węgorzynem i Reczem. Kilka domów zachowanych w kwartałach obrzeżnych pochodzi z przełomu XIX i XX w. Istniejąca poza obrębem Starego Miasta zabudowa, rozciągająca się po zachodniej, północno-wschodniej i południowo-wschodniej stronie miasta, pochodzi głównie z przełomu XIX i XX w. oraz z okresu międzywojennego. Fasady kilkunastu domów posiadają historyzujący wystrój architektoniczny w formie gzymsów i opasek okiennych. Teren Starego Miasta w Ińsku z XIII wieku jest objęty ochroną prawną (wpis do rejestru zabytków). Zabytkami rejestrowanymi w mieście są relikty murów obronnych z 2. połowy XIV wieku przy ul. Ogrodowej, oraz dworzec kolei wąskotorowej z przełomu XIX/XX w., będący częścią Stargardzkiej Kolei Wąskotorowej - obecnie linia nieczynna. Wieża widokowa w Ińsku powstała w 2019 r. To stalowa, ażurowa konstrukcja. Ma osiem „pięter” czyli tarasów (30 metrów), z których można podziwiać piękne widoki. Najlepsze są oczywiście te ze szczytu wieży. Aby tam wejść trzeba pokonać 160 schodów, albo skorzystać z windy. Wieczorem wieża jest podświetlana, co stanowi dodatkową atrakcję. Wstęp na nią jest bezpłatny. Obiekt przystosowany został do potrzeb osób niepełnosprawnych. Ińsko to również węzeł szlaków turystycznych; niebieski pieszy Pojezierza Ińskiego (Chociwel-Ińsko), pieszy zielony Wzniesieniami Morenowymi (Choszczno-Cieszyno Łobeskie), zielony rowerowy Parków Krajobrazowych (Ińsko - Drawsko Pomorskie). Przez miasto przebiega również wojewódzka trasa rowerowa nr 20 Pojezierzy Zachodnich (W 2021 roku faza projektowo-budowlana, z fragmentami ukończonymi pracami).

SPODOBAŁA CI SIĘ MOJA PRACA ?? SKORZYSTAŁEŚ Z MATERIAŁÓW ?? POSTAW MI KAWĘ - https://buycoffee.to/wiking-turystyka

Na pewno zmotywuje mnie do dalszej pracy. Często również kawka mi pomoże przy tworzeniu nowych i aktualizacji dotychczasowych danych. Do zobaczenia na Szlaku. W sezonie jesienno-zimowo-wiosennym, zapraszam na wspólne "Wyprawy z Wikingiem", podczas których wędrujemy po szlakach Województwa Zachodniopomorskiego i nie tylko.

 Masz pytania ? Zadzwoń 501036860 w godz. 10:00-18:00, lub napisz e-mail biuro@wedrujznami.pl  .