SPODOBAŁA CI SIĘ MOJA PRACA ?? SKORZYSTAŁEŚ Z MATERIAŁÓW ?? POSTAW MI KAWĘ - https://buycoffee.to/wiking-turystyka . Wspomóż utrzymanie domen, sklepu, serwera na dane ....

Materiały zamieszczone lub zakupione w serwisie można wykorzystywać na ogólnych zasadach wynikających z prawa autorskiego i praw pokrewnych, w tym majątkowych - Regulamin korzystania z danych umieszczonych w serwisie .Jeśli chcesz umieścić widżet z mapką na swojej stronie, skontaktuj się z nami. Przygotujemy kod do wklejenia i wyślemy na mejla.

OPIS TECHNICZNY SZLAKU - https://wedrujznami.pl/P-S-ZDR/ZLO/ZST-O47

MIEJSCOWOŚCI, HISTORIA, OBIEKTY I CIEKAWOSTKI NA SZLAKU

Brzeźniak (Rajówka, Rosenfelde). Niewiele jest informacji o historii wsi. Wiadomo że wieś i ziemie, należały do pomorskiego rodu von Borck, z siedzibą w Strzmielach (gmina Łobez). To jedna z najpotężniejszych i najstarszych rodzin szlacheckich na Pomorzu Zachodnim, o której mówiło się, że wywodzi się od legendarnych Książąt Pomorskich. Ich wpływy i ziemie były tak duże, że region którym władali, nazywano potocznie „Państwem Borków” (Borkenland). W ich herbie widnieją dwa czerwone wilki (stąd często nazywano ich „wilczym rodem”). Pierwsze wzmianki o rodzie Borków, pojawiają się w dokumentach, już z XII wieku. I tak władali sobie naszym Brzeźniakiem. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1563. Jednak znaczący rozwój nastąpił pewnie w XVIII wieku, gdy osiedlili się tu koloniści niemieccy, podczas wielkiej migracji, za czasów króla Fryderyka II Wielkiego. W 1841 roku wieś wraz z folwarkiem, sprzedano dawnemu ekonomowi - Wentzlowi. W 1866 roku liczyła 192 mieszkańców, zaś w folwarku i kolonii mieszkalnej żyło 146 mieszkańców (liczba podana z przysiółkami i osadami). Była to naprawdę spora wieś, ze szkołą i kościołem. Na początku XX wieku, folwark trafił w ręce Carla von Katzler, wywodzącego się z pruskiej arystokracji wojskowej, który zarządzał nim, aż do 1945 roku. W niewielkiej odległości od wsi, znajdują się relikty (wykopy i nasypy), budowanej przez Niemców w latach 1939-41, autostrady Berlin-Królewiec. Jednak ślady osadnictwa sięgają dawnych czasów epoki brązu, jak i bliższych nam, o czym świadczy położone na półwyspie jeziora Brzeźno, wczesnosłowiańskie grodzisko. Zabytki wsi:

1. Najstarszym zabytkiem we wsi, jest ryglowy kościół z połowy XIX wieku. Zbudowano go w miejscu wcześniejszego kościoła, który spłonął w 1823 roku. Jest świątynią bezwieżową (oryginalnie) - prawdopodobnie kiedyś była dzwonnica zewnętrzna. Podczas ostatniego remontu w 2005 roku, wymieniono prawie cały szkielet kościoła, oraz dobudowano stylizowaną, oszalowaną deskami wieżę kościelną. Szkieletową konstrukcję, wypełnioną cegłami, posadowiono na kamiennym fundamencie z  podmurówką, zwieńczoną warstwą cegieł. Na niej położona jest drewniana podwalina, w której osadzone są pionowe słupy, powiązane poziomymi ryglami i narożnymi zastrzałami. Kwadratowe i prostokątne fachy wypełnione są paloną cegłą, otynkowaną. Całość spięta jest drewnianym oczepem, na którym spoczywa konstrukcja dwuspadowego dachu, krytego współczesną dachówką ceramiczną. Wnętrze nakryte jest drewnianym stropem belkowanym. Szczyt wschodni i zachodni oszalowane. W każdej elewacji z wyjątkiem zachodniej osadzone są symetrycznie niewielkie okna o ostrołukowym, pseudogotyckim wykroju i prostych ościeżach. W elewacji zachodniej i południowej znajdują się wejścia do świątyni o prostokątnych ościeżach. Prawie nic nie zachowało się z oryginalnego wyposażenia. Znajdziemy drewnianą emporę chórową, z prospektem organowym, ławki oraz obraz przedstawiający zmartwychwstanie Chrystusa. 
2. Obok kościoła umiejscowiony jest zdewastowany po wojnie cmentarz ewangelicki. Datuje się go na początek XIX wieku. Jako, że stała tu wcześniej świątynia, cmentarz może sięgać czasu jej powstania. Zachowało się trochę nagrobków, oraz niski, zniszczony kamienny mur cmentarny. Jednak miejsce uporządkowane, estetyczne i malownicze.
3. Obok kościoła, przy skrzyżowaniu, w kępie krzewów,  znajdziemy kamienny pomnik, ku czci żołnierzy poległych podczas Wielkiej Wojny, w latach 1914-1918. Ma postać głazu narzutowego umieszczonego na podmurowaniu z mniejszych kamieni. Na głazie widnieje inskrypcja upamiętniająca ofiary I wojny światowej wywodzące się z lokalnej społeczności (dawne Rosenfelde).
4. W południowo-wschodniej części wsi, przy drodze do jeziora, znajdziemy drugi cmentarz wiejski. Założono go  w II połowie XIX wieku, gdy przykościelny nie miał już miejsc na pochówki. Podobnie jak pierwszy, również ten cmentarz został zdewastowany po wojnie. Jednak zachowała się spora część zdekompletowanych nagrobków i zniszczony mur kościelny. Jest na nim również kilkanaście pochówków powojennych osiedleńców.
5. Trzeci cmentarz we wsi powstał na początku XX wieku, przy głównej ulicy, nieopodal kościoła. Tutaj praktycznie nie zachowały się wcześniejsze pochówki. Pozostał kamienny mur cmentarny, z wejściem, obsadzonym kasztanowcami.
6. Ważnym elementem wsi był folwark, z założeniem dworsko folwarcznym. Na folwarczny dziedziniec wjeżdżało się na przeciw kościoła, widocznym jeszcze brukiem. Drugi wjazd był o strony wschodniej. Folwark z domem rządcy/dworem, istniał za czasów von Borcków i Funkcjonował do 1945 roku, wraz z przyległym do niego folwarkiem w Krzymnie (Neuendorf). Po wojnie opuszczony. Zbudowano go na planie prostokąta, umieszczając dwór na jego południowej stronie, na granicy z parkiem. Od zabudowań gospodarczych osłaniały go lipy i kasztanowce. Położony był około 20 metrów nad jeziorem, więc na pewno z okien dworu, roztaczał się malowniczy widok. Popadające w ruinę budynki gospodarcze i dwór, rozebrano w latach 50-tych XX wieku - gdy poeksplorujemy teren, może uda Wam się odnaleźć jego relikty. Ziemię i pozostałe budowle rozparcelowano, pośród miejscowych rolników Zachowała się jedynie częściowo, zabudowa kolonii mieszkalnej. Najlepiej widać pozostałości parku dworskiego, umieszczonego po zachodniej stronie założenia folwarcznego. Park krajobrazowy, został założony na przełomie XVIII i XIX wieku. Posiada cechy swobodne - polany trawiaste, obsadzono skupiskami, jak i pojedynczymi drzewami, głównie lipami, kasztanowcami i wiązami. Pod koniec XIX wieku, wykonano dodatkowe nasadzenia świerków wzdłuż obrzeży; północnego i zachodniego, i w jego wnętrzu, oraz buk purpurowy i krzewy ozdobne. Nie zachował się układ alejek spacerowych. Po wojnie park zdziczał, zaczął zarastać samosiewem. Część drzew wycięto pewnie na opał. Wiek starych drzew to około 150-200 lat, Znikł również staw parkowy. Na uwagę zasługują drzewa pomnikowe; lipy drobno i szerokolistne (w tym przy dawnym dworze o obwodzie około 445cm), dąb o obwodzie 458 cm, topola o obwodzie 420 cm. 
7. We wsi zachowało się troszkę historycznej zabudowy, szachulcowej i ceglanej. Nadaje ona kolorytu podczas wędrówki. 
8. Ciekawym obiektem jest również dawna remiza strażacka, z oszalowaną wieżą sygnałową. Zbudowana została pewnie w okresie międzywojennym. Funkcje strażackie pełniła  wiele lat. Z czasem nieużywana i opuszczona w latach 80-tych XX wieku, zaczęła popadać w ruinę. W 1986 roku, została przejęta przez PTTK, na cele turystyczne. Od tego czasu, do dnia dzisiejszego dbają o nią członkowie klubu turystycznego Ramole Oddziału Akademickiego PTTK, oraz Akademickiego Stowarzyszenia Chatkowego. Z ruiny, stworzyli naprawdę świetną bazę. Funkcjonuje pod nazwą Chatka „Florianka”. Turyści wędrujący po tutejszych szlakach, mogą ją wykorzystać do noclegu. Warunki typowo turystyczno-schroniskowe. Można również rozbić namiot. Szczegóły na stronie http://florianka.info  .
9. Grodzisko Brzeźniak (Alte Schanze, czyli Stary Szaniec), położone jest na końcu półwyspu, wrzynającego się w jezioro Brzeźno (Brzeźniak). Półwysep, na którym położone jest grodzisko, był niegdyś odzielonną od lądu kilkudziesięciometrowym przesmykiem wyspą. Dzięki temu, ten wczesnosłowiański gród, miał doskonałe właściwości obronne. Funkcjonowało od IX do X wieku, więc niezbyt długo. Jak wszystkie obiekty z tego okresu, była to warownia drewniano-ziemna. To typowe nizinne grodzisko  pierścieniowate. Podkowiasty wał o wysokości 5-8 metrów, opada łagodnie w kierunku jeziora. U podnóża dobrze zachowana fosa, o szerokości 7-8 metrów i głębokości do 2 metrów. Majdan ma średnicę 45-50 metrów + wały. Od północy przylega do nich otwarte podgrodzie. 

Grodzisko Węgorsko, posiada również inną nazwę Grodzisko Zdroje, nawiązującą do położonego po drugiej stronie rzeki, istniejącego przed wojną majątku Spring (przetłumaczone po wojnie na Zdroje). Był to gród ziemno-drewniany, zbudowano pomiędzy zakolem rzeki Brzeźnicka Węgorza, a terenami podmokłymi, które kiedyś były jeziorkami. Idealna pozycja obronna. Odkrył je w latach 90-tych XIX wieku,  miejscowy pastor Stützner. Okoliczni mieszkańcy nazywali to miejsce Russenschanze - rosyjskie szańce. Nazwa nawiązywała do Wojny Siedmioletniej (1756–1763), gdy w okolicach przetaczały się oddziały rosyjskie, korzystające często z grodzisk, jako miejsc oporu/obserwacji przedpola. Niemiecka nazwa Burgwall (Burg – zamek/gród, Wall – wał/nasyp). Jest to grodzisko wczesnosłowiańskie, z datowaniem użytkowania od VIII, do IX wieku. Ma formę zbliżoną do kolistej i otoczone jest pierścieniowatym wałem, o szerokości około 15 metrów, wypiętrzonym około 5-7 m ponad otoczenia i około 2 m ponad majdan. W części wschodniej i południowo wschodniej wał jest wyższy (lepiej zachowany) o około 2 m. Na powierzchni wału widoczne są liczne kamienie i nory zwierzęce. Podstawa wału w części zachodniej przecięta jest rowem melioracyjnym, który umożliwił obniżenie poziomu wody w dwóch jeziorkach przylegających do stanowiska od strony południowej. U podnóża wału od zewnątrz znajduje się niewielkie obniżenie terenu, przypuszczalnie pozostałość zasypanej fosy. Grodzisko ma wymiary 85×75 m, a jego powierzchnia wynosi blisko 0,75 hektara. 

Młyn wodny Węgorsko, to typowa osada młyńska, przed wojną nazywana Blumenfelde. Do 1945 roku, należał do folwarku w Brzeźniaku. Osadę założyła prawdopodobnie rodzina von Borck, gdy zarządzała Brzeźniakiem. Obecna zabudowa pochodzi z połowy XIX wieku, gdy majątkiem zarządzał Wentzel. Był to młyn wodny, wykorzystujący spiętrzenie wód na Brzeźnickiej Węgorzy. Przetwarzał on zboże produkowane na rozległych polach właścicieli Brzeźniaka. W latach 20-tych XX wieku, został znacząco przebudowany i wyremontowany. Wymieniono stolarkę oraz licowanie ścian nową cegłą. Prawdopodobnie nastąpiła w tym czasie również modernizacja wyposażenia technicznego. Po 1945 roku, młyn dalej działał, będąc na początku w rękach prywatnych, a następnie w strukturze Państwowych Zakładów Zbożowych w Łobzie. W 1970 roku zakończył swoją młyńską działalność. W 1988 roku, trafił w ręce prywatne, pełniąc po kapitalnym remoncie, funkcję mieszkalno-wypoczynkową.  
Pod względem architektonicznym, nawiązuje do pomorskiego budownictwa ludowego. Nie posiada efektownych ozdób. Zastosowano kostkowy gzyms pod okapowy oraz ozdoby okien, w formie cegieł ułożonych na zrąb. Zbudowano go na planie prostokąta, na ławie fundamentowej z kamieni polnych. Dolna część ścian wykonana jest z kamienia, zaś górna z cegły ceramicznej. Zachodnia ściana pierwotnie ceglana i otynkowana, posiada współczesną stylizację ryglową. Budynek posiada dwie kondygnacje i podzielony jest na dwie części. Część zachodnia była produkcyjną i działał tu młyn, zaś część wschodnia, służyła jako mieszkanie dla rodziny młynarza. Nieopodal znajdowały się inne budynki, w tym stajnia, oraz budynek mieszkalny na pracowników. Z urządzeń młyńskich zachowała się komora turbiny (kamienno-ceglana), na nieużytkowanym i zarośniętym kanale młyńskim, stary dwuprzęsłowy jaz z przyczółkami i  przepust. Turbina również jest częściowo zniszczona i zdekompletowana. Dalej funkcjonuje wyremontowana przepławka dla ryb. Jeśli chodzi o wyposażenie samego wnętrza młyna, zostało ono zdemontowane i pewnie sprzedane do innych młynów, lub zwyczajnie zezłomowane. 

Obok budynku młyna, zobaczymy malowniczy niewielki dworek. Aż dziw bierze, co można zbudować, na bazie starej obory, która należała kiedyś do zespołu młyńskiego. Malownicza zabudowa z centralną werandą, w malowniczym otoczeniu drzew. Nowy właściciel miał nie tylko fantazję, ale i sporo pieniędzy, aby z tego zabytkowego budynku gospodarczego, zbudować taką fajną rezydencję. Na przeciw, znajduje się drugi z zachowanych budynków zespołu młyna - stajnia.

Grodzisko Ginawa (Düptenwall), umiejscowione jest nad jeziorem Dubie. Jest to wczesnośredniowieczne grodzisko słowiańskie, zasiedlone od VIII, do IX wieku. Jest to pierścieniowate grodzisko, o średnicy około 60 m, wały wysokie do 4,5 m, fosy głębokie na 3 m. Położone około 80 m na wschód od leśniczówki Ginawa. Uszkodzone i zniwelowane w części południowej w trakcie prac melioracyjnych. Od strony północnej stromy stok. Wał o szerokości około 12 metrów wyniesiony jest około 1-1,5 metra ponad poziom majdanu. Dłuższa oś obiektu liczy ok 120, a krótsza ok. 75 metrów.

Łobzów (Henkenhagen, Antheil Labes D), był leśną osadą, a raczej zespołem leśniczówki, która istniała tu od 1862 roku. Należała do rozrzuconego majątku w Wiewiecku. Stało tu kilka budynków w tym mieszkalny, zbudowany z cegły na kamiennym fundamencie oraz inwentarskie, pewnie ceglane i ryglowe. Po wojnie musiały być jeszcze użytkowane - na mapach znajduje się transformator i linia energetyczna. Następnie opuszczone, popadły w degradację. Obecnie zobaczymy jedynie kamienne fundamenty i porozrzucane cegły. Te drugie, po rozbiórce rozszabrowano i poszły na budowę innych domów. Z ciekawostek historycznych znalazłem informację, że w zabudowaniach Łobzowa, przebywali polscy i nie tylko oficerowie Oflagu II D Gross Born. 

Grodzisko Wiewiecko (Schloßberg, Burgwall), położone jest na wschód od Wiewiecka, na dużym masywie morenowym. Wejście na nie, prowadzi po stromym zboczu, po którym musimy się wspinać na wysokość 145 m n.p.m.. Dzięki temu, pomimo braku jezior i mokradeł, ma naprawdę dobre właściwości obronne. Jest to najbardziej spektakularny i najlepiej zachowany obiekt obronny. Po założeniu, widać że posiadało bardzo rozbudowaną konstrukcję i może świadczyć, że było tu jakieś centrum administracyjne, sprawujące kontrolę nad okolicznymi ziemiami i grodami. Grodzisko pochodzi z okresu wczesnego średniowiecza i funkcjonowało od VIII, do IX wieku. Wraz z okolicznymi grodami, tworzyły prawdopodobnie wspólny system obronny, kontrolujący szlaki handlowe. Otoczone jest wysokim wałem (6-7m, pewnie na podstawie kamiennej) i suchą fosą (3m). Była to budowla drewniano-ziemna, pewnie dwuczęściowa (podgrodzie i gród), gdzie Wały obudowane byłą palisadami z bramą wjazdową. Tą dwuczłonowość widać zarówno od strony miejsca dawnego grodu, jak od strony drogi na dole.

Na przeciw stawów, zobaczyliśmy wysokie i grube, ceglane mury. W latach 20-tych XX wieku, teren stawów młyńskich, został zaadaptowany na potrzeby kopalni i sortowni żwiru w Wiewiecku. Wykorzystywano naturalne nachylenie terenu do transportu urobku, pobieranego z okolicznego pasma wzgórz morenowych, do sortowni. Ładnie zachowane są zsypy, wnętrze budowli, oraz kanał transportowy. Wewnątrz budowli, znajdowały się napędzane silnikami, systemy mechanicznych sit i podajników, segregujących materiał. Możliwe, że funkcjonowała tu również kruszarnia, wydobywanych wraz z żwirem kamieni. Całość wspomagała woda z pobliskich stawów, służąca do płukania urobku - zbudowano kanał z jeziora Große Mühle. Miejsce tej kopalni, było doskonale skomunikowane z linią kolejową w Wiewiecku, gdzie transportowano początkowo urobek, samochodami i wozami konnymi. Pomiędzy stawami młyńskimi, zbudowano rampę kolejową, z bocznicą od linii kolejowej 210 (zamknięta i rozebrana po 1945 roku), która obsługiwała sortownię. Dzisiaj można jeszcze zobaczyć zarys układu torowiska, aczkolwiek już nie dochodzącego do głównej linii kolejowej (po modernizacji). Materiał zaspokajał potrzeby wojskowe i nie tylko okolic, oraz głównie autostrady Berlin-Królewiec. Zakład funkcjonował do 1945 roku. Później znikła cala maszyneria i pozostała po nim masywna budowla przy drodze, odrzuty kamienne, oraz głębokie poeksploatacyjne wąwozy, w okolicznym masywie morenowym, skąd pobierano urobek. Po wojnie pobierano jeszcze materiał na podbudowy dróg, jednak były to już minimalne wydobycia.

Dwa jeziorka - dawne stawy młyńskie; Große Mühle i Kleine Mühle, znajdują się pomiędzy drogą, a linią kolejową. Funkcjonował tu kiedyś młyn wodny, możliwe że do tego miejsca odnoszę się wpisy o młynie w 1564 roku. Brak informacji kiedy powstał, jednak musiało to być na przełomie XVIII i XIX wieku. Na mapach niemieckich z 1929 roku, nie ma już zabudowy młyńskiej, jednak jeśli dobrze poszukamy znajdziemy marne pozostałości infrastruktury hydrotechnicznej, zniszczone przez powstającą tu sortownię żwiru. 

SPODOBAŁA CI SIĘ MOJA PRACA ?? SKORZYSTAŁEŚ Z MATERIAŁÓW ?? POSTAW MI KAWĘ - https://buycoffee.to/wiking-turystyka

Na pewno zmotywuje mnie do dalszej pracy. Często również kawka mi pomoże przy tworzeniu nowych i aktualizacji dotychczasowych danych. Do zobaczenia na Szlaku. W sezonie jesienno-zimowo-wiosennym, zapraszam na wspólne "Wyprawy z Wikingiem", podczas których wędrujemy po szlakach Województwa Zachodniopomorskiego i nie tylko.