P-Z-ZWA/PCT-092, szlak pieszy zielony, Tuczno - Żelichowo, 31,1km

SPODOBAŁA CI SIĘ MOJA PRACA ?? SKORZYSTAŁEŚ Z MATERIAŁÓW ?? POSTAW MI KAWĘ - https://buycoffee.to/wiking-turystyka . Wspomóż utrzymanie domen, sklepu, serwera na dane ....

Materiały zamieszczone lub zakupione w serwisie można wykorzystywać na ogólnych zasadach wynikających z prawa autorskiego i praw pokrewnych, w tym majątkowych - Regulamin korzystania z danych umieszczonych w serwisie .Jeśli chcesz umieścić widżet z mapką na swojej stronie, skontaktuj się z nami. Przygotujemy kod do wklejenia i wyślemy na mejla.

1. NUMER SZLAKU W SERWISIE www.WedrujzNami.pl:  P-Z-ZWA/PCT-092
2. NUMER SZLAKU WG PTTK: ZP-1136-z
3. PRZEBIEG SZLAKU: Tuczno - rz. Młynówka - Martew - Brzeźniak - Golin - Człopa - Trzebin - Przelewice - Żelichowo
   
4. NAZWA SZLAKU:
   
5. POWIAT: Wałecki, Czarnkowsko - Trzcianowski
   
6. GMINA: Tuczno, Człopa, Krzyż Wielkopolski
   
7. NAWIERZCHNIE: drogi asfaltowe, utwardzone i gruntowe, ścieżki i bezdroża
   
8. KOLOR: zielony pasek, pomiędzy dwoma  białymi w poziomie
9. ROK POWSTANIA: 1998
   
10. ROK OSTATNIEGO ODNAWIANIA: nieznany
    
11. ROK OSTATNIEGO MONITORINGU/POMIARU: 2012
12. DŁUGOŚĆ: 31,1 km (według pomiaru GPS)
13. WAŻNE UWAGI: szlak o charakterze liniowym, oznakowanie dwustronne. W 2022 roku oznakowanie oceniamy jako niedostateczne, wręcz zanikające, w obu kierunkach.
    
14. LINKI ZEWNĘTRZNE: Zasady korzystania z pół biwakowych na terenie Nadleśnictwa Człopa.

SZLAK ZNAJDZIESZ NA NA NASZEJ MAPIE OGÓLNEJ ZNAKOWANYCH SZLAKÓW TURYSTYCZNYCH (zawsze aktualizowana pełna mapa)

Jeśli znasz szlak, a nie ma go w naszym rejestrze, prosimy o przesłanie pliku .gpx oraz kilku słów o szlaku, zdjęć, abyśmy stworzyli jego wizytówkę. A jak masz czas, zapraszamy do stworzenia opisu szlaku, według naszego systemu. Szlaki są dla wszystkich i musimy je promować wspólnie.

CHARAKTERYSTYKA SZLAKU

Jest to szlak o charakterze liniowym. Przebiega po południowo-wschodnich terenach Województwa Zachodniopomorskiego. Łączy sieci szlaków Powiatu Wałeckiego, Drawieńskiego Parku Narodowego i Województwa Wielkopolskiego. Jest to długi szlak, prowadzący głównie dobrymi drogami, przez co nadaje się również na wycieczki rowerowe, o charakterze terenowym. Na szlaku oprócz sporej ilości lasów, ze zdrowym mikroklimatem, i urozmaiconej rzeźby terenu, czekają na nas zabytki w tym Zamek Wedlów, malownicze brzegi jezior oraz jak to bywa na Wale Pomorskim, kilka bunkrów. Świetnie łączy Tuczno z Człopą. Te dwie miejscowości położone są nad jeziorami umożliwiając nie tylko biwakowanie (obozowanie), ale również aktywny wypoczynek w oparciu o szlaki piesze, rowerowe i kajakowe w okolicy. Dobra baza noclegowo-żywieniowa, wypożyczalnie kajaków, czy firmy przewozowe, zapewnią miłe wspomnienia nie tylko grupom, ale i osobom indywidualnym i rodzinom. Szlak przecina inne szlaki turystyczne, co pozwala na przygotowywanie różnych opcji wycieczek pieszych i rowerowych. Życzę udanych wrażeń i miłych wędrówek pieszych i rowerowych, opisywanym szlakiem szlakiem.

Na szlaku węzły ze szlakami:

• Czerwony pieszy im. IV Dywizji Piechoty, Jez. Karpiowe (Nadarzyce) - Człopa
• Żółty pieszy Wokół Jeziora Tuczno, pętla Tuczno
  
• Niebieski pieszy, pętla Tuczno
• Czarny pieszy Wokół Młynówki, pętla
  
• Czarny pieszy, Załom - Przelewice
• Pieszy żółty, Człopa - Wierzbno
  
• Zielony rowerowy, Marcinkowice - Tuczno
• Czarny rowerowy, Tuczno - Bralin
• Niebieski rowerowy, pętla Trzcianka
• Zielony rowerowy, Sześciu Jezior, pętla Krzyż Wielkopolski

OPIS SZLAKU

Tuczno to miejscowość turystyczna położona na południu woj. zachodniopomorskiego. W jego okolicy znajdują się trzy jeziora: Tuczno, Zamkowe i Lubiatowo, połączone Młynówką, wpływającą do Płocicznej. Miasto dysponuje bazą noclegową (od pensjonatów po pola biwakowe) i ładnym kąpieliskiem. W Tucznie znajduje się węzeł szlaków turystycznych, pieszych i rowerowych, można skorzystać również z usług kajakowych. To idealny punkt wypadowy do wschodniej części Drawieńskiego Parku Narodowego. Do atrakcji miasta należy Zamek Wedlów z XIV w., kościół pw. Wniebowstąpienia NMP z 1522 r., kapliczka św. Jerzego z XVII w., zabytkowy młyn oraz dom zakonny Sióstr Zgromadzenia św. Elżbiety w Tucznie z 1868 roku. Nie zabraknie tu również pozostałości Wału Pomorskiego/Pozycji Pomorskiej. Znajdziemy tu kilka wysadzonych schronów bojowych w okolicach zamku, oraz wzdłuż północnych brzegów tuczeńskich jezior. W północnej części miasta możemy podziwiać zabytkowy, odrestaurowany most kolejowy (drugi widowiskowy most znajduje się na północny zachód, od Tuczna w Krępie Krajeńskiej). Z przyrodniczych obiektów polecam Park Miejski ze starodrzewem, oraz rezerwat przyrody Mszary Tuczyńskie, czy też Leśne Źródła. W mieście znajdziemy również cmentarz choleryczny z neogotycką, ceglaną kapliczką i pozostałości cmentarza żydowskiego.

Początek szlaku znajduje się w Tucznie na parkingu przy kościele. Jest tu duży węzeł szlaków pieszych i rowerowych. Po zwiedzeniu Tuczna, wychodzimy szlakiem ulicami Zamkowa, Klasztorna. Za budynkami. Towarzyszą nam szlaki piesze i rowerowy, z którymi będziemy się krzyżować, lub mieć wspólny przebieg, aż do zachodnich brzegów jeziora Tuczno i rzeki Młynówki. Okrążamy jezioro od północy i dochodzimy do mostu nad rzeką. Po północnej stronie Młynówki, znajdziemy ustawione co kilkaset metrów, wysadzone schrony bojowe Wału Pomorskiego/Pozycji Pomorskiej. Przechodzimy przez most i kierujemy się na południe. Kolejno odchodzą od nas szlaki piesze; czarny i żółty. Wędrując przez las, po minięciu słupowej kapliczki przydrożnej. dochodzimy do wsi Martew - tutaj skrzyżowanie ze szlakiem czerwonym. Na zachód dojdziemy do Drawieńskiego Parku Narodowego, zaś na wschód wrócimy do Tuczna. Możemy również skorzystać z zielonego szlaku rowerowego. Na uwagę zasługuje kilka ciekawych budynków mieszkalnych, cmentarz poniemiecki w zachodniej części wsi, oraz kościół szachulcowy pw. MB Różańcowej z drewnianą dzwonnicą z XIX w. Wychodzimy ze wsi asfaltem, następnie brukiem i na rozwidleniu dróg, skręcamy w drogę gruntową. Lasem wędrujemy do Brzeźniaka - z zabytków znajdziemy tu jedynie pozostałości cmentarza poniemieckiego. Przechodzimy przez wieś brukiem, następnie drogą utwardzoną, do Golina. Na rozwidleniu ulic wsi, w lewo, znajduje się stary cmentarz ewangelicki. Mijamy po prawej wiejskie jeziorko i przed kościołem skręcamy w lewo. Asfaltem kierujemy się do Człopy. Przechodzimy pod zabytkowym mostem kolejowym i jesteśmy już w mieście. Po lewej mijamy cmentarz komunalny, również, ze starymi nagrobkami poniemieckimi oraz dawny cmentarz żydowski. Wędrując przez miasto, przechodzimy nad rzeką Cieszynką (szlak kajakowy), mijamy kościół pw. Świętego Antoniego zbudowany w latach 1934-38, oraz szereg zabytkowej zabudowy z przełomu XIX i XX wieku. Człopa, podobnie jak Tuczno, jest miejscowością turystyczną, położoną nieopodal jezior; Miejskiego i Młyńskiego Wielkiego. Przez miasto przepływa rzeka Cieszynka (dopływ Płocicznej), często wykorzystywana przez kajakarzy. Można tu aktywnie wypocząć, wykorzystując dobrą bazę noclegową i walory turystyczne gminy. Na uwagę zasługują liczne szlaki do Drawieńskiego Parku Narodowego, czy po powiecie wałeckim. Człopa, jest również rajem dla wędkarzy (osiem jezior) oraz miłośników orienteeringu. Zabytki w Człopie to cmentarz żydowski i zespół obiektów mostowych zlikwidowanej linii kolejowej Człopa-Wałcz (wiadukt drogowy w ciągu drogi wojewódzkiej nr 177, most kolejowy nad rzeką Cieszynką, kładka dla pieszych pomiędzy boiskiem szkolnym, a strzelnicą). Dochodzimy do dawnego dworca kolejowego (linia nieczynna) - tutaj duży węzeł szlaków pieszych i rowerowych:

• Czerwony pieszy im. IV Dywizji Piechoty, Jez. Karpiowe (Nadarzyce) - Człopa, kończący/rozpoczynający swój bieg
• Pieszy żółty, Człopa - Wierzbno, kończący/rozpoczynający swój bieg
• Niebieski rowerowy, pętla Trzcianka

Wraz z niebieskim szlakiem rowerowym, ruszamy drogą wojewódzką nr 177 do wsi Trzebin, mijając po drodze plażę nad jeziorem Rakowiec. Docieramy do skrzyżowania we wsi, gdzie odchodzi od nas niebieski szlak rowerowym. Na uwagę zasługują zabytki wsi; pozostałości cmentarza poniemieckiego, dwór z parkiem dworskim. Dalej korzystamy z drogi wojewódzkiej. Po kilkuset metrach skręcamy w drogę polną. Po lewej mijamy stary cmentarz poniemiecki. Początkowo terenem otwartym, później leśnym docieramy do Przelewic. Na wysokości stawów, przy końcu lasu, mijamy po lewej kolejny cmentarz poewangelicki na szlaku. Na skrzyżowaniu węzeł z czarnym szlakiem pieszym, który tutaj kończy/rozpoczyna swój bieg. Skręcamy w lewo i wchodzimy do centrum wsi, z neogotyckim, ceglanym kościołem pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, z przełomu XIX i XX wieku, który zbudowano w miejscu wcześniejszego drewnianego. Na uwagę zasługuje również zabudowa z przełomy XIX/XX wieku. Przez miejscowość przepływa rzeka Człopica. W okolicy znajdują się dwa jeziora: Płocice i Krzywe oraz rezerwat "Stary Załom". W północnej części wsi znajdziemy również budynki dawnego folwarku, ze zbudowanym przy drodze dworkiem i położonymi za nim pozostałościami parku dworskiego. Po zwiedzeniu wsi, wracamy do kościoła i wędrujemy na wschód. Za stawami i rzeczką Człopicą, skręcamy w lewo i drogą gruntową dochodzimy do dawnej linii kolejowej. Przechodzimy nią i drogą leśną, później polną, przechodząc przez granicę województw; zachodniopomorskiego i wielkopolskiego, docieramy do Żelichowa, gdzie nasz szlak kończy/rozpoczyna swój bieg oraz ma węzeł z niebieskim szlakiem rowerowym Sześciu Jezior. Warto również zwiedzić tę najstarszą w gminie Krzyż Wielkopolski wieś. Nazwa pochodzi od huty wytapiającej żelazo z rudy tzw. darniowej czyli pochodzącej z torfowisk i innych terenów podmokłych. Do dziś zachowały się domy z połowy  XVIII w., dwa poniemieckie cmentarze oraz miejsce pochówku młynarzy (do poł. lat 70. XX w. na tut. rzece Człopicy pracował młyn wodny). Kościół pw. Narodzenia NMP pochodzi z końca XIX wieku. Dziękuję za wspólną wędrówkę. Szkoda, że nie ma już linii kolejowej 412, z Krzyża Wlkp. do Wałcza, która byłaby świetnym uzupełnieniem wędrówek i spełniała swoją rolę świetnie do końca lat 80-tych, XX wieku.

OBIEKTY NA SZLAKU

POMÓŻ MI STWORZYĆ OPIS OBIEKTÓW NA SZLAKU

TUCZNO
Budynek przy ulicy Klasztornej, który jest klasztorem elżbietanek - Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety. Przybyły do Tuczna w latach 60-tych XIX wieku. Ich historia jest dość ciekawa i można się z nią zapoznać pod tym linkiem - https://wnmptuczno.pl/historia-powstania-w-tucznie. Same budynki pochodzą właśnie z tego okresu.

Zespół zamkowy w Tucznie, gdzie w promieniu kilkuset metrów znajduje się Zamek Wedlów, XVI wieczny kościół, zachowane budynki służby, XIX wieczny młyn zamkowy oraz XIX wieczny park ze stawem i ukryte w zamkowej skarpie dwa bunkry Wału Pomorskiego.

Kościół Wniebowzięcia  Najświętszej Maryi Panny. Późnogotycki kościół z 1528 roku, ufundowany oczywiście przez pomorski ród von Wedlów. Zbudowano go na miejscu wcześniejszego prawdopodobnie z XI wieku, który spłonął w 1395 roku. Budynek było odbudowywany, remontowany i przebudowywany w późniejszych latach, czy to z powodu zawalenia się wieży, czy to z powodu pożarów, czy też nowych trendów architektonicznych. Obecnie sprawia wrażenie trochę zaniedbanego, szczególnie kościelny mur, który zaczyna się kruszyć i odpadać. Ale warto zerknąć do środka, gdzie znajdziemy wiele interesujących zabytków. Gdy podniesiemy głowę zobaczymy gotyckie sklepienie kościoła, czy to gwiaździste, grzbietowe, czy też poprzeczne, wypełnione miejscowo freskami. Dominą jest barokowy ołtarz główny i ołtarze boczne z XVII wieku. Równie warte uwagi są XVII wieczne, barokowe organy, rzeźbiona w kamieniu chrzcielnica, trumienne herby i blachy herbowe .... Ale i w podziemiach znajdziemy osiem krypt grobowych Wedlów - Tyczyńskich.

Zamek Wedlów. Zamek Wedlów w Tucznie ma bogatą historię. Pierwsi z tego pomorskiego rodu, nabyli Tuczno od księcia Przemysława II, pod koniec XIII wieku. Po uzyskaniu praw miejskich w 1326 roku, zaczęli budowę murowanej warowni. O miasto i zamek walczył Zakon Krzyżacki, jak i wojska nowomarchijskie. Ostatecznie z krótki epizodami polskimi, był we władaniu Krzyżaków do 1466 roku. W wyniku pokoju z Zakonem Krzyżackim zawartego w Toruniu, miasto i zamek znalazło się w granicach Królestwa Poleskiego aż do 1772 roku. Wówczas zaczęła się przebudowa i rozbudowa zamku w stylu renesansowym. Gdy zmarł ostatni potomek Wedlów, został przejęty przez rody Mycielskich i Niemojowskich. Kolejne częste zmiany właścicieli, doprowadzały zamek do coraz gorszego stanu. W XIX wieku, zamek był bliski ruiny. Na szczęście na początku XX wieku przeprowadzono remont obiektu i przekazano organizacji charytatywnej Caritas. W czasie II Wojny Światowej, podczas walk o Wał Pomorski uległ dużym uszkodzeniom a 2 lata później spłonął. Dopiero w 1957 roku rozpoczęta jego odbudowę, która zakończyła się w 1976 roku. Przywrócono renesansowy wygląd, zachowując gotyckie elementy w najstarszym skrzydle. Wówczas wszedł w zarząd Stowarzyszenia Architektów Polskich, którzy są właścicielami do dnia dzisiejszego. Niestety od kilku lat jest całkowicie zamknięty dla zwiedzających, jak i nie prowadzone są usługi hotelarskie. Na szczęście ta rycerska siedziba stoi i można ją podziwiać z zewnątrz. Brama główna jest zamknięta na cztery spusty z lakoniczną informację "Zamknięte". Po południowej stronie znajdziemy zabytkowy Park Zamkowy ze stawem, który powstał ze spiętrzenia rzeki, na potrzeby pracy młynu zamkowego.

Młyn Wodny. Pierwszy młyn stał w tym miejscu w XVIII wieku. Napędzany był wodami rzeki Młynówki (Runicy), która przepływała przez park krajobrazowy zamku. Spiętrzono wodę rzeki, tworząc parkowy staw. Obecna zabudowa ceglana pochodzi z 1887 roku i mieści się tu pensjonat. 

Cmentarz żydowski (kirkut). Na wzgórzu umiejscowiony jest cmentarz żydowski (Kirkut), który powstał prawdopodobnie w XVII wieku. Najstarszy nagrobek pochodzi z XVIII wieku. Niestety Niemcy postarali się bardzo, aby zatrzeć żydowskie ślady na germańskiej ziemi. Zachowały się relikty muru cmentarnego, kilka macew w ziemi i ślady układu cmentarnego. 

Kapliczka Świętego Jerzego. Na wzgórzu umiejscowiona jest zaniedbana kapliczka Świętego Jerzego, zbudowana w drugiej połowie XIX wieku. Według Henryka Wojtasika, autora tekstu „Tuczyńskie cmentarze”, zamieszczonego w serwisie Opoka: „W pewnym okresie czasu, w okresie wpływów Reformacji, chowano zmarłych na wzgórzu, przy Trakcie królewskim, po prawej stronie przy wjeździe do Tuczna, przy nieistniejącym dzisiaj kościele św. Jerzego. Miejsce to upamiętnia kapliczka ustawiona na samym szczycie wzniesienia, poświęcona świętemu Józefowi”. Z kolei autor facebookowego profilu Tuczno-Tütz, miłośnik lokalnej historii Paweł Sochacki pisze, że najstarsze mapy, jakie posiada i które widział, nie potwierdzają istnienia tam kościoła, chociaż nie wyklucza, że kapliczka może być pamiątką po pierwszej tuczyńskiej świątyni.

Bunkry Wału Pomorskiego - Pozycji Przedniej. W Tucznie znajdziemy kilka wysadzonych, raczej słabo zachowanych schronów bojowych i biernych. Dwa z nich znajdują się na skarpie zamkowej. Nr 1, schron B1, południowa strona skarpy, obiekt zabezpieczony półkolistym kamiennym murem. Świetne zamaskowanie, z wykorzystaniem pobliskiego zamku. Nr 2, wschodnia strona skarpy. Dobrze zachowane pozostałości obiektu jednosektorowego. Brak płyty pancernej, wejście zasypane. Bunkry znajdziemy również przy ulicy Staszica.

Cmentarz Choleryczny. Pozostałości cmentarza znajdują się na północno zachodnim krańcu Tuczna, przy drodze wyjazdowej w kierunku Jeziorek. Epidemie pojawiały się w Tucznie i w bliskiej okolicy trzykrotnie. Pierwsza z nich, epidemia dżumy miała miejsce w 1624 roku wówczas w wyniku zarazy zmarło pięciuset mieszkańców miasta. Kolejny atak zaraza przypuściła w 1707 roku, przynosząc wiele ofiar w samym mieście a jeszcze więcej w okolicy. W latach 1837-1865 całym powiecie wałeckim szerzyła się cholera przyniesiona tu przez żołnierzy z wojny prusko- austriackiej. W tamtych czasach w przypadku epidemii konieczne było chowanie zmarłych w pewnym oddaleniu od miasta. Tak też właśnie tuczyński cmentarz został założony, zabudowania miejskie z czasem jednak zbliżyły się do jego terenu. Nie zachowały się jednak zapiski, w którym roku został założony tuczyński cmentarz choleryczny. Nie było badań, archeologicznych, które mogłyby stwierdzić z którego wieku pochodzą pierwsze pochówki, tym bardziej, że cmentarz kilkakrotnie przeorganizowano, a pochówki w kolejnych stuleciach prawdopodobnie były dokonywane w miejscach, gdzie już wcześniej istniały groby. Obecnie teren cmentarza ma kształt trójkąta ze ściętym południowym narożnikiem. Porośnięty jest licznymi , od dawna nie pielęgnowanymi krzewami, znajduje się tu też sporo starych drzew. Środkiem biegnie dość szeroka alejka, ale podział na kwatery jest już obecnie zatarty. Na terenie cmentarza wznosi się postawiona prawdopodobnie w końcu XIX wieku neogotycka ceglana kapliczka. Widoczne są ślady mogił, ale nagrobki się nie zachowały. Źródło: pomorzezachodnie.travel

TUCZNO
Budynek przy ulicy Klasztornej, który jest klasztorem elżbietanek - Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety. Przybyły do Tuczna w latach 60-tych XIX wieku. Ich historia jest dość ciekawa i można się z nią zapoznać pod tym linkiem - https://wnmptuczno.pl/historia-powstania-w-tucznie. Same budynki pochodzą właśnie z tego okresu.

Zespół zamkowy w Tucznie, gdzie w promieniu kilkuset metrów znajduje się Zamek Wedlów, XVI wieczny kościół, zachowane budynki służby, XIX wieczny młyn zamkowy oraz XIX wieczny park ze stawem i ukryte w zamkowej skarpie dwa bunkry Wału Pomorskiego.

Kościół Wniebowzięcia  Najświętszej Maryi Panny. Późnogotycki kościół z 1528 roku, ufundowany oczywiście przez pomorski ród von Wedlów. Zbudowano go na miejscu wcześniejszego prawdopodobnie z XI wieku, który spłonął w 1395 roku. Budynek było odbudowywany, remontowany i przebudowywany w późniejszych latach, czy to z powodu zawalenia się wieży, czy to z powodu pożarów, czy też nowych trendów architektonicznych. Obecnie sprawia wrażenie trochę zaniedbanego, szczególnie kościelny mur, który zaczyna się kruszyć i odpadać. Ale warto zerknąć do środka, gdzie znajdziemy wiele interesujących zabytków. Gdy podniesiemy głowę zobaczymy gotyckie sklepienie kościoła, czy to gwiaździste, grzbietowe, czy też poprzeczne, wypełnione miejscowo freskami. Dominą jest barokowy ołtarz główny i ołtarze boczne z XVII wieku. Równie warte uwagi są XVII wieczne, barokowe organy, rzeźbiona w kamieniu chrzcielnica, trumienne herby i blachy herbowe .... Ale i w podziemiach znajdziemy osiem krypt grobowych Wedlów - Tyczyńskich.

Zamek Wedlów. Zamek Wedlów w Tucznie ma bogatą historię. Pierwsi z tego pomorskiego rodu, nabyli Tuczno od księcia Przemysława II, pod koniec XIII wieku. Po uzyskaniu praw miejskich w 1326 roku, zaczęli budowę murowanej warowni. O miasto i zamek walczył Zakon Krzyżacki, jak i wojska nowomarchijskie. Ostatecznie z krótki epizodami polskimi, był we władaniu Krzyżaków do 1466 roku. W wyniku pokoju z Zakonem Krzyżackim zawartego w Toruniu, miasto i zamek znalazło się w granicach Królestwa Poleskiego aż do 1772 roku. Wówczas zaczęła się przebudowa i rozbudowa zamku w stylu renesansowym. Gdy zmarł ostatni potomek Wedlów, został przejęty przez rody Mycielskich i Niemojowskich. Kolejne częste zmiany właścicieli, doprowadzały zamek do coraz gorszego stanu. W XIX wieku, zamek był bliski ruiny. Na szczęście na początku XX wieku przeprowadzono remont obiektu i przekazano organizacji charytatywnej Caritas. W czasie II Wojny Światowej, podczas walk o Wał Pomorski uległ dużym uszkodzeniom a 2 lata później spłonął. Dopiero w 1957 roku rozpoczęta jego odbudowę, która zakończyła się w 1976 roku. Przywrócono renesansowy wygląd, zachowując gotyckie elementy w najstarszym skrzydle. Wówczas wszedł w zarząd Stowarzyszenia Architektów Polskich, którzy są właścicielami do dnia dzisiejszego. Niestety od kilku lat jest całkowicie zamknięty dla zwiedzających, jak i nie prowadzone są usługi hotelarskie. Na szczęście ta rycerska siedziba stoi i można ją podziwiać z zewnątrz. Brama główna jest zamknięta na cztery spusty z lakoniczną informację "Zamknięte". Po południowej stronie znajdziemy zabytkowy Park Zamkowy ze stawem, który powstał ze spiętrzenia rzeki, na potrzeby pracy młynu zamkowego.

Młyn Wodny. Pierwszy młyn stał w tym miejscu w XVIII wieku. Napędzany był wodami rzeki Młynówki (Runicy), która przepływała przez park krajobrazowy zamku. Spiętrzono wodę rzeki, tworząc parkowy staw. Obecna zabudowa ceglana pochodzi z 1887 roku i mieści się tu pensjonat. 

Cmentarz żydowski (kirkut). Na wzgórzu umiejscowiony jest cmentarz żydowski (Kirkut), który powstał prawdopodobnie w XVII wieku. Najstarszy nagrobek pochodzi z XVIII wieku. Niestety Niemcy postarali się bardzo, aby zatrzeć żydowskie ślady na germańskiej ziemi. Zachowały się relikty muru cmentarnego, kilka macew w ziemi i ślady układu cmentarnego. 

Kapliczka Świętego Jerzego. Na wzgórzu umiejscowiona jest zaniedbana kapliczka Świętego Jerzego, zbudowana w drugiej połowie XIX wieku. Według Henryka Wojtasika, autora tekstu „Tuczyńskie cmentarze”, zamieszczonego w serwisie Opoka: „W pewnym okresie czasu, w okresie wpływów Reformacji, chowano zmarłych na wzgórzu, przy Trakcie królewskim, po prawej stronie przy wjeździe do Tuczna, przy nieistniejącym dzisiaj kościele św. Jerzego. Miejsce to upamiętnia kapliczka ustawiona na samym szczycie wzniesienia, poświęcona świętemu Józefowi”. Z kolei autor facebookowego profilu Tuczno-Tütz, miłośnik lokalnej historii Paweł Sochacki pisze, że najstarsze mapy, jakie posiada i które widział, nie potwierdzają istnienia tam kościoła, chociaż nie wyklucza, że kapliczka może być pamiątką po pierwszej tuczyńskiej świątyni.

Bunkry Wału Pomorskiego - Pozycji Przedniej. W Tucznie znajdziemy kilka wysadzonych, raczej słabo zachowanych schronów bojowych i biernych. Dwa z nich znajdują się na skarpie zamkowej. Nr 1, schron B1, południowa strona skarpy, obiekt zabezpieczony półkolistym kamiennym murem. Świetne zamaskowanie, z wykorzystaniem pobliskiego zamku. Nr 2, wschodnia strona skarpy. Dobrze zachowane pozostałości obiektu jednosektorowego. Brak płyty pancernej, wejście zasypane. Bunkry znajdziemy również przy ulicy Staszica.

Cmentarz Choleryczny. Pozostałości cmentarza znajdują się na północno zachodnim krańcu Tuczna, przy drodze wyjazdowej w kierunku Jeziorek. Epidemie pojawiały się w Tucznie i w bliskiej okolicy trzykrotnie. Pierwsza z nich, epidemia dżumy miała miejsce w 1624 roku wówczas w wyniku zarazy zmarło pięciuset mieszkańców miasta. Kolejny atak zaraza przypuściła w 1707 roku, przynosząc wiele ofiar w samym mieście a jeszcze więcej w okolicy. W latach 1837-1865 całym powiecie wałeckim szerzyła się cholera przyniesiona tu przez żołnierzy z wojny prusko- austriackiej. W tamtych czasach w przypadku epidemii konieczne było chowanie zmarłych w pewnym oddaleniu od miasta. Tak też właśnie tuczyński cmentarz został założony, zabudowania miejskie z czasem jednak zbliżyły się do jego terenu. Nie zachowały się jednak zapiski, w którym roku został założony tuczyński cmentarz choleryczny. Nie było badań, archeologicznych, które mogłyby stwierdzić z którego wieku pochodzą pierwsze pochówki, tym bardziej, że cmentarz kilkakrotnie przeorganizowano, a pochówki w kolejnych stuleciach prawdopodobnie były dokonywane w miejscach, gdzie już wcześniej istniały groby. Obecnie teren cmentarza ma kształt trójkąta ze ściętym południowym narożnikiem. Porośnięty jest licznymi , od dawna nie pielęgnowanymi krzewami, znajduje się tu też sporo starych drzew. Środkiem biegnie dość szeroka alejka, ale podział na kwatery jest już obecnie zatarty. Na terenie cmentarza wznosi się postawiona prawdopodobnie w końcu XIX wieku neogotycka ceglana kapliczka. Widoczne są ślady mogił, ale nagrobki się nie zachowały. Źródło: pomorzezachodnie.travel

Martew wieś. 
Na zachodnim krańcu wsi znajdziemy relikty zabytkowego cmentarza ewangelickiego z XIX wieku. W zakrzaczeniach, znajdziemy groby i pojedyncze zachowane nagrobki. W centrum wsi stoi malownicza. szachulcowa, bezwieżowa świątynia. Pierwszy kościół we wsi miał prostą konstrukcję (nosił wezwanie Wszystkich Świętych, a ufundowano go prawdopodobnie w XIII wieku). W 1349 kościół wymieniany jest w wykazie parafii. Przed 1522 świątynię przyłączono do parafii w Chwarstnicy (czasowo w posiadaniu protestantów), a po odzyskaniu przez katolików (około 1607) przynależała do parafii Tuczno. Niedługo po odzyskaniu wstawiono do kościoła nowy ołtarz i ambonę, a w 1611 ufundowano dzwon. W 1625 obiekt strawił pożar. w 1630 lub 1680 powstał obecny kościół szachulcowy, który powiększono w drugiej połowie XVIII wieku wraz ze zmianą okien. Być może również w XVIII wieku dobudowano zakrystię trudną do zadatowania. W 1980 obiekt przeszedł remont - tutaj warto nadmienić, że krokwie kościoła są częściowo oryginalne, podobnie jak biała podłoga. Obok kościoła znajdziemy drewnianą dzwonnicę, zaś teren otoczony murem, był niegdyś cmentarzem przykościelnym. Na uwagę zasługuje wyposażenie z okresu XVI-XVIII wieku; ołtarz, predellla (część dolna ołtarza) oraz komplet lichwiarzy cynowych. Wiadomo już, czemu kościół jest zamknięty. 

POWIĄZANE SZLAKI I MAPY: aby sprawdzić z jakimi szlakami turystycznymi, krzyżujemy naszą wędrówkę, kliknij w zakładkę "produkty powiązane". Znajdziesz tam również mapy, na których znajduje się szlak, a mamy je w sprzedaży. Zakładka w ciągłej rozbudowie, w miarę wprowadzania szlaków i wydawnictw do bazy.

SKALA TRUDNOŚCI PIESZA – 1
SKALA TRUDNOŚCI ROWER – 2
SKALA  TRUDNOŚCI NORDIC WALKING – 1

1 – łatwy bez utrudnień
2 – średni z miejscowymi utrudnieniami
3 – o utrudnionym przejściu/przejeździe

SPODOBAŁA CI SIĘ MOJA PRACA ?? SKORZYSTAŁEŚ Z MATERIAŁÓW ?? POSTAW MI KAWĘ - https://buycoffee.to/wiking-turystyka

Na pewno zmotywuje mnie do dalszej pracy. Często również kawka mi pomoże przy tworzeniu nowych i aktualizacji dotychczasowych danych. Do zobaczenia na Szlaku. W sezonie jesienno-zimowo-wiosennym, zapraszam na wspólne "Wyprawy z Wikingiem", podczas których wędrujemy po szlakach Województwa Zachodniopomorskiego i nie tylko.